Japonya’da Tarihi Anlamı Olan İlk Kadın Başbakan: Sanae Takaichi’nin Hikayesi

Uzakdoğu’nun kültürlerini yakından tanıyan ve birçok açıdan alışılmışın dışında özellikler taşıyan Japonya, bu kez farklı bir döneme tanıklık etti. Ülkenin ilk kadın başbakanı olarak görev yapacak olan Takaichi, 64 yaşında deneyimli bir politikacı olarak sahneye çıkıyor. Daha önce iki kez başbakanlık adaylığını koymuş olsa da, bu önemli görev ona kısmet olmamıştı. Günümüzde ise iktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin sağ kanadından gelen meydan okuyuşuyla dikkat çekiyor.

Dolaysıyla, sert muhalefetleriyle bilinen göçmenlik politikalarında tavizsiz duruş sergiliyor ve kadınların toplumdaki yerini güçlendirmeye yönelik adımlarıyla da gündemde. Eski Birleşik Krallık Başbakanı Margaret Thatcher’a olan hayranlığı bilinen Takaichi, ülkenin ilk kadın lideri olarak sadece siyasi değil, aynı zamanda kültürel açıdan da önemli bir kırılım gerçekleştiriyor.

Babası memur, annesi polis olan Takaichi’nin gençlik yıllarında siyasi arenadan uzak durduğu, müzik tutkusuyla öne çıkan bir genç olduğu biliniyor. Heavy metal müzik grubunda davul çalan ve sıklıkla bagetlerini kıran genç kadın, aynı zamanda evinde elektrikli davul setiyle uğraşmaya devam ediyor. Ayrıca, dalış ve araba tutkusu da gelişmiş olan Takaichi’nin Toyota Supra modeli şu an Nara Müzesi’nde sergileniyor. Medya kariyeri de kısa bir süre televizyon sunuculuğu yapmasıyla başladı.

1990’ların başında Amerika ve Japonya arasındaki ticaret gerilimlerinin yoğun olduğu dönemde, siyasete atılmaya karar veren Takaichi, bu süreci şu sözlerle anlatıyor: “Amerikalıların Japonca, Çince ve Koreceyi karıştırması ve sık sık doğrudan Çin ve Güney Kore ile aynı kategoriye konması beni etkilemişti.” 1992 yılında bağımsız aday olarak parlamento seçimlerine katılan Takaichi, ilk denemesinde kaybetmiş olsa da, bir yıl sonra tekrar aday olup kazandı ve siyaset hayatı boyunca kararlı duruşunu sürdürdü.

• ‘Herkes olumlu yaklaşıyor’ – Kampanyası sırasında kadınlara yönelik sözleri ve vaatleriyle dikkat çekti: Beberbakıcılık ücretlerinin vergi indirimlerine açılması, kadın sağlığı ve hastane hizmetlerinin güçlendirilmesi, iç destek çalışanlarının takdir edilmesi ve yaşlanan nüfusa uygun bakım çözümlerinin geliştirilmesi.
• “İnsanlar, kendi kariyerlerinden vazgeçmek zorunda kalmadan başarılı olabileceği bir toplum hayal ediyor,” diyor Takaichi.

Tokyo sokaklarındaki yurttaşların Takaichi hakkındaki görüşleri de oldukça dikkat çekici. Turistlerle, öğretmenlerle, restoran çalışanlarıyla ve öğrencilerle yapılan röportajlardan çıkan izlenim ise şöyle: “Halk misafirperver ama siyasete gelince şaşkınlık ve tereddütleri var. Uzun süre erkek egemen bir yönetimin olduğu ülkede, bir kadın başbakan olacağını hayal etmemişlerdi. Fakat çoğu, bu değişimin olumlu olacağını düşünüyor. Bazıları ise, gerçekten değişip değişmeyeceğinden emin değil. Genel kanaat, kadınların güvenerek bu liderliğe inandıkları yönünde.”

‘Tarihi bir gelişme, şaşkınım’ başlıklı halkın görüşleri ise çeşitli. Öğretmen, kadın, 50 yaşındaki biri şöyle diyor: “Japonya hâlâ toplumsal cinsiyet eşitliğinde gelişmiş ülkelerin gerisinde. Takaichi’nin seçilmesi, bu konuda ileriye doğru adımlar atılacağı umudunu veriyor.” Diğerleri ise umut dolu: “Bundan sonra her alanda değişim olabilir. Hiçbir şey kesin değildir.”

• ‘Güveniyorum ve destekliyorum’ – Bir öğretmen genç kadın tarafından: “Başbakanın güvenilir olacağına ve ülkeyi iyi yönetebileceğine inanıyorum.”
• Bir turizmci 35 yaşında erkek ise, “Kadın ve erkeklerin eşitliği konusunda gerçekten değişim olacağına inanıyorum,” diyor.
• Öğrenci 16 yaşında kız öğrenci ise, “Umutluyum. En tepede bir kadının olması, kadınların çalışma hayatına katılımını artıracak,” diyerek beklentilerini dile getiriyor.

Genel olarak Japon halkı, bu yeni liderlikle beraber mevcut durumu sorgularken, değişimin başlangıç anlarını gözlemlemeye çalışıyor. Birçok kişi, bu gelişmenin ülke açısından tarihi bir adım olduğunu kabul ediyor ve bekleyip görmek istiyor. Sonuç olarak, Takaichi’nin liderliği ise toplumda yeni bir dönemi mi başlatacak, zaman gösterecek.