Ukrayna ve Rusya Arasındaki Güncel Savaş Durumu ve Güvenlik Gelişmeleri

İlerlemeler ve Toprak Kontrolü

Kış aylarında yavaşlayan Rus ilerlemesi, baharın gelişiyle birlikte tekrar ivme kazandı. Rus ordusunun mayıs ayında ele geçirdiği alan yaklaşık 507, nisanda 379 ve martta ise 240 kilometrekarelik bölge olarak rapor edildi. Özellikle haziran ayında Rusya’nın kazandığı toprakların büyük bir kısmı, yaklaşık iki üçünü, Donetsk bölgesinde gerçekleşti. Rus güçleri, bu bölgede kontrolü tamamen sağlama yolunda önemli adımlar attı ve bölgenin %75’ini kontrol altına aldı. Bu dönüşüm, geçen yılın aynı dönemine kıyasla, Donetsk’teki kontrol oranının %61’den %75’e yükselmesiyle dikkat çekti.

Rus birlikleri, doğu Dnipropetrovsk bölgesinde de stratejik hamleler yaptı. 8 Haziran’da düzenlenen saldırılarla bölgeye giriş yapmayı başardı ve yaklaşık 8 kilometrelik bir alanı kontrol altına aldı. Ukrayna yetkilileri, bu ilerlemenin sürdürülebilir olmadığını ve Rus güçlerinin bölgedeki kalıcı üstünlüğü sağlayamadığını vurguladı. Rusların bölgedeki varlığı sınırlı kalırken, Ukrayna direnişi devam ediyor.

Güvenlik ve Kimyasal Silah İddiaları

FSB’nin yaptığı açıklamaya göre, Donetsk Halk Cumhuriyeti sınırları yakınlarındaki Ilyinka köyü bölgesinde, eski bir Ukrayna sığınağında kimyasal maddeler içeren bir laboratuvar ve mühimmat deposu tespit edildi. Bu keşif, FSB tarafından yıl içerisinde ikinci kez gerçekleştirildi ve bölgedeki gizli kimyasal silah faaliyetlerine işaret ediyor. FSB yetkilileri, bulunan maddelerin Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’nde yasaklanan kloropikrin içerdiğini belirtti. Görüntülerde, koruyucu ekipman giymiş uzmanların plastik kaplar ve şişeleri incelerken görüntüleri paylaşıldı. Ayrıca, bu malzemelerin insansız hava araçlarıyla Rus bölgelerine taşınmak üzere hazırlandığı öne sürüldü.

Rusya Sanayi ve Ticaret Bakan Yardımcısı Kirill Lysogorsky, ele geçirilen depoda kimyasal silahların bulunmasını “savaş ortamında terörizm” olarak nitelendirdi. Ayrıca, Ukrayna yönetimini uluslararası hukuku ihlal etmekle suçlayarak, “Kiev rejimi sadece askeri hedeflere değil, aynı zamanda sivillere yönelik kimyasal madde kullanımı planlıyor” dedi. Bu gelişmeler, bölgedeki güvenlik endişelerini artırdı.

Sumy Bölgesinde Rus Askeri Varlığı

Ukrayna’nın kuzeydoğusundaki Sumy bölgesinde de Rus birliklerinin faaliyetleri tekrar yoğunlaştı. Nisan 2022’den sonra uzak kalan Rus güçleri, bahar aylarında yeniden harekete geçti. Son üç ayda bölgeyi yaklaşık 320 kilometrekarelik alanla kontrol altına alan Rus ordusu, özellikle haziran ayında 130 kilometrekarelik yeni alan kazandı. Bu gelişmeler, bölgedeki Rus varlığının güçlenmesine işaret ediyor.

Analiz kuruluşu ISW, geçtiğimiz bir yıl boyunca gerçekleşen olayları değerlendirerek, Rusya’nın Ukrayna topraklarındaki kazanımlarını önemli ölçüde artırdığını belirtti. Temmuz 2024 ile Haziran 2025 arasında yaklaşık 5 bin 500 kilometrekarelik alanı ele geçiren Rusya, bu rakamın, önceki 12 aylık döneme kıyasla yaklaşık beş kat artış gösterdiğine dikkat çekti.

İnsansız Hava Aracı (İHA) Saldırılarındaki Artış

AFP’nin yaptığı analizde, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik insansız hava aracı saldırılarında kayda değer bir artış gözlemlendiği belirtildi. Haziran ayında 5 bin 438 uzun menzilli İHA saldırısı kaydedildi ve bu sayı, Mayıs ayına kıyasla %37 oranında artış gösterdi. Bu, savaş sürecinde bir ay içerisinde kaydedilen en yüksek saldırı sayısıdır ve Rusya’nın hava saldırılarında yeni bir döneme girdiğini gösteriyor. Haziran sonunda, Rusya’nın Ukrayna topraklarının yaklaşık %19’unu tamamen ya da kısmen kontrol ettiği tahmin ediliyor.