Türkiye’nin SAFE Programına Katılım Çabaları ve Bölgesel Yansımaları

Avrupa Birliği, yaklaşık 150 milyar Euro tutarındaki SAFE (Avrupa Güvenlik Eylem Planı) savunma girişimine Türkiye’nin aktif katılımını teşvik etmek amacıyla çalışmalarını hızlandırdı. Yunanistan’ın önde gelen gazetelerinden Kathimerini’ye göre, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un, Türkiye’nin bu programa katılımını ikna etmek amacıyla önümüzdeki günlerde Atina’yı ziyaret edeceği bilgisi paylaşıldı. Bu ziyaret, Berlin’in Ankara ile ilgili endişelerini Yunanistan üzerinden dile getirme planlarının bir parçası olarak görülüyor.

Wadephul, Atina’ya Baskı Uygulayacak

Alman yetkililerin, pazartesi günü Yunanistan’a gerçekleştireceği ziyarette, merkez analistlere göre, Miçotakis hükümetine Türkiye’nin SAFE girişimine yönelik itirazlarını geri çekmek üzere yeni bir çağrı yapması bekleniyor. AB’nin savunma sanayisine daha fazla yatırım yapmak amacıyla kurulan SAFE programında, ülkelerin kredi talebinde bulunabilmesi için son tarih 30 Kasım olarak belirlendi. Bu tarihin yaklaşması, Almanya’nın diplomatik baskısını artırmasının temel nedenleri arasında gösteriliyor.

Dış Destek ve İç Kusurlar

Söz konusu programı destekleyen ülkelere bakıldığında, yalnızca Fransa ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Türkiye’nin katılımını engelleyen Yunanistan’ın tutumuna açık biçimde destek verdiği görülüyor. Diğer yandan, Doğu Avrupa ve İskandinav ülkeleri başta olmak üzere birçok AB üyesi, Türkiye’nin büyük savunma sanayi kapasitesi ve bölgesel güvenlik açısından stratejik önemi nedeniyle programa onay verilmesini savunuyor. Bu ülkeler, özellikle Rusya tehdidine karşı Türkiye’nin aktif ve işbirliği çabalarını ön plana çıkarıyor. Ayrıca, Yunanistan’ın eski Mirage 2000-5 savaş uçaklarını diğer AB ülkelerine devretmekteki isteksizliği, bu ülkelerin Ukrayna’ya sağlanan destek sürecini yavaşlatan unsurlardan biri olarak görülüyor.

EPC Zirvesinde Türkiye’nin Durumu ve Çabaları

Geçtiğimiz günlerde Kopenhag’da gerçekleşen Avrupa Siyasi Topluluğu (EPC) Zirvesi sırasında, Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte arasında yoğun görüşmeler yapıldı. Rutte’nin, Türkiye’nin SAFE programına katılımını engelleyen unsurların kaldırılması yönünde baskı yaptığı öğrenildi. Miçotakis ise Ege’deki kıyıların genişletilmesi halinde, Türkiye’nin sürdürdüğü savaş tehdidinin devam edeceğini ve Ankara’nın ‘gri bölgeler’ stratejisinden vazgeçmediği sürece safe girişimine katılamayacağını yineledi.

AB’nin Yunanistan’a Sınırlı Desteği ve Bölgesel Gerçeklikler

Brüksel’de yapılan değerlendirmelerde, bazı AB ülkeleri Yunanistan’ın iddialarına karşı farklı görüşler dile getirirken, Türkiye’nin sahip olduğu büyük askeri güç ve gelişmiş savunma sanayisi sayesinde bölgesel stratejik ortaklık açısından ne denli değerli olduğu kabul ediliyor. Birçok AB politikacısı, Türkiye’nin Ukrayna’daki duruşunun çelişkiler içerdiğine rağmen, Ankara’nın sanayi kapasitesi ve operasyonel kabiliyetlerinin Avrupa savunması açısından kritik önemde olduğunu düşünüyor.