1960’lı ve 1970’li yıllarda, Yeşilova ilçesine bağlı Yarışlı Köyü’nde yaşayan köylüler, bölgeden topladıkları taşları ev yapımında kullanmak amacıyla taşımaya başladı. O zamanlar at arabalarıyla taşınan bu malzemeler, yerel inşaatlarda kullanılırken zamanla bölgedeki arkeolojik kalıntıların fark edilmesine de yol açtı.
Yapılan kazılarda, bu taşların Roma İmparatoru Caracalla’ya ait olabilecek tarihi yazıtlar içerdiği ortaya çıktı. 1970 yılında bölgedeki araştırma yapan arkeologlar, taşlardaki yazıtların 186-217 yılları arasında yaşayan Caracalla’ya ait olabileceğini belirlediler. Bu bilgiler, bölge halkı tarafından kullanılan taşların tarihi önemini ve gizemini gün geçtikçe artırdı.
Konut Temelinde Bulunan Roma Taşları
Bölge sakinleri tarafından inşa edilen evlerin temelinde bulunan 10 taş, Burdur Müzesi yetkilileri tarafından belgelenerek korunmaya alındı. Yapılan yıkım kararları ve resmi yazışmalar neticesinde, taşların zamanla yaşanabilecek olası kayıplarını önlemek amacıyla müze müdürlüğü tarafından dikkatle takip edilmekte.
Günümüzde, artık kullanılmayan ve içi boş evlerde ise, Roma İmparatoru Caracalla’ya ait olduğu düşünülen bu taşların tarihsel değeri ve gizemi adeta zamanla meydan okuyor. Bu nadir ve özel taşların başka bir yerde karşılaşmak mümkün değil.
Ferhat Ağıl (65) ise, “Ben bu taşları başka hiçbir yerde görmedim,” diyerek köyde anlatılan yapım hikayesini şu sözlerle paylaştı: “Biz evlendiğimizde, kayınpederin üzerineydi bu ev. O zamanlar kayınpederimize aitmiş. Eşim vefat edince kızımıza kaldı. Bu taşlar, kayıplara karışmadan kayınlar tarafından getirilmiş. Oraya Asar Tepesi deriz ve taşlar oradan getirilmiş. 22 yıl önce müzeden bir yazı geldi, o da muhtarlıkta duruyor. Yıkılırsa bu taşların kaybedilmemesi için resmi bir yazıydı. O zamanlar arkeologlar bölgeye geldi ve çalışma yaptı. Bana o zaman bu taşların Roma dönemine ait olduğunu söylediler. Ayrıca, 1971’de yaşanan deprem de burada oturan insanların hayatını etkiledi. Bu taşlar, at arabalarıyla getirilmiş ve zamanla parçalanmış. Üzerindeki yazılar ise yoldan tarafa doğru diziliymiş. Sonra fark edilmiş ve bu taşların değeri anlaşılmıştır. Gerçekten, başka yerde bu kadar değerli ve gizemli taşlar görmedim,” diye ekledi.
