İngiltere’nin eski Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Boris Johnson, yakın zamanda katıldığı bir televizyon programında 2003 Irak işgaline ilişkin geçmişte saklı kalan önemli detayları kamuoyuyla paylaştı. Johnson, özellikle koalisyon güçlerinin Irak’a giriş sürecinde yaşananların planlamadan yoksun olduğunu ve bu hamlenin ahlaki açıdan yanlış olduğunu vurguladı.
Irak’ın Bağdat kentinde düzenlenen bu müdahale sonrasında, ülkenin yönetim mekanizmasının çökmüş olduğunu ve yeni bir düzen kurulması için ciddi bir planın yürürlüğe konmadığını belirtti. Koalisyon güçlerinin Saddam Hüseyin sonrası geçiş sürecinde kurduğu yönetiminin büyük bir kaosa yol açtığını ve oldukça plansız hareket edildiğini açıkladı.
- Plansızlık ve Kaos: Johnson, Irak’ta rejimi devirdikten sonra yeni düzenin inşası için herhangi bir strateji geliştirilmediğine işaret etti.
- Ahlaki Değerlere Zıtlık: Irak operasyonunun yalnızca güç kullanımıyla sınırlandırıldığını ve bunun uluslararası hukukla bağdaşmadığını dile getirdi.
Eski lider, “Saddam sonrası Irak’ta ne olacağı konusunda hiçbir plan yoktu. İktidarın devralınması ve kurumların tasfiyesi sonrası ülkede büyük bir boşluk oluştu,” diyerek o dönemki durumu özetledi. Ayrıca, ülkenin yönetiminin çöküşüyle birlikte halkın evlerinin yağmalandığını, ürünlerin ve malların çalındığını ifade etti.
Johnson, konuşmasında bu sürecin ahlaktan uzak ve etik ilkelerle uyuşmayan bir müdahale olduğunu net bir şekilde ortaya koydu. “İngiliz ve Amerikan diplomatları ‘şimdi ne yapacağız?’ sorusuna zaman zaman cevap veremedi ve bu da onların plansız hareket etmelerine neden oldu,” diyerek, o dönemki hataları açıkça itiraf etti.
Irak’taki Bu Çarpıcı Hatalar ve Sonuçları
2003 yılında Amerika ve Birleşik Krallık’ın öncülüğünde başlatılan bu harekat, ülkede büyük bir istikrarsızlık ve bölünmeye yol açtı. Saddam Hüseyin’in yakalanıp yargılanmasının ardından, özellikle 2011’e kadar süren çatışmalar ve kayıplar yaşandı. Irak’ın çeşitli bölgeleri farklı etnik ve mezhepsel gruplar arasında bölünerek, yeni çatışmalara zemin hazırladı.
Ancak, Johnson’un da belirttiği gibi, bu müdahalenin bir diğer önemli bedeli, uluslararası hukuka ve ahlaki ilkelerle bağdaşmayan uygulamaların ortaya çıkmasıdır. Ülkeyi devrimle yıkıp yerine istikrarlı bir yönetim kurmak yerine, plansız ve etik ilkelerden uzak bir şekilde hareket edilmesi büyük yıkıma neden oldu.
Johnson’un Diğer Siyasi İtirafları
İngiliz eski lider, 2017’de Dışişleri Bakanlığı görevi sırasında yaptığı bir açıklamada, İsrail Başbakanı Netanyahu ile ofisinde yaptığı görüşmeye de değindi. Johnson, Netanyahu’nun gizli ek binada bulunan tuvaletini kullanmak istediğini ve güvenlik ekibinin yaptığı aramada dinleme cihazları bulduğunu anlatmıştı, bu durum onun uluslararası siyasetteki karmaşık ilişkilerini gözler önüne sermektedir.
