Suudi Arabistan’dan İsrail’e Mescid-i Aksa tepkisi

İsrail’in uluslararası alandaki en kritik ve hassas noktalarından biri olan Mescid-i Aksa, son dönemlerde artan gerilimlerle gündemde kalmaya devam ediyor. Bu sabah, İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in, işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan kutsal mekâsa gerçekleştirdiği baskın, bölgede büyük tepki çekti. Bu olay, sadece bölgesel değil, küresel çapta da ciddi endişelere neden oldu. Uluslararası toplumdan gelen sert tepkilere rağmen, İsrail yetkilileri, baskınların devam edeceği mesajını verdi ve bölgedeki gerilimi tırmandırmaya devam ediyor.

İslam dünyası ve diğer uluslararası aktörler, bu tür kışkırtıcı uygulamaların barış ve istikrarı olumsuz etkilediğine dikkat çekerek, bölgedeki tansiyonun düşürülmesi ve hukukun üstünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısında bulunuyor. Bu bağlamda, Suudi Arabistan tarafından yapılan açıklamada, “İsrail’in kutsal mekârlara yönelik tekrarlayan kışkırtıcı girişimleri en şiddetli şekilde kınıyoruz” ifadeleri yer aldı. Ayrıca, bölgedeki çatışmaların artmasını engellemek için uluslararası toplumun daha aktif rol alması gerektiğine vurgu yapıldı. Bölgedeki istikrarın sağlanması ve barışın tesisi adına atılacak adımların önemi, gün geçtikçe daha da artıyor.

Fanatik Yahudi Örgütlerin Baskın Tehditleri ve Aksa’nın Güncel Durumu

Fanatik Yahudi örgütler, özellikle geçtiğimiz hafta boyunca yoğun şekilde, bugün Tişa BeAv adı verilen ve MÖ 586 ile MS 70 yıllarında iki kez yıkılan Süleyman Mabedi’nin yıl dönümüne atfen, kutsal mekâsa yönelik baskın çağrıları yapıyordu. Bu çağrılar, zaman zaman bölgedeki tansiyonu yükselten ve çatışmaları tetikleyen unsurlar arasında yer alıyor.

İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, bu sabah da yine Aksa’ya baskın düzenleyerek, bölgedeki gerilimi artırmaya devam etti. Bu baskınlar, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden önceden onay alınmasıyla gerçekleştiriliyor ve bölgedeki statükoya aykırı hareketlerin sık sık tekrarlanması, uluslararası hukuka aykırılık teşkil ediyor. Ben-Gvir’in bu girişimleri, bölgedeki tansiyonu yükseltirken, birçok Arap ve İslam ülkesinden gelen sert tepkilere neden oluyor. Ancak, İsrail hükümeti, bu tür eylemleri meşru göstererek, güvenlik gerekçesiyle savunuyor ve baskınların devam edeceğini belirtiyor.

İsrail ve Ürdün Arasındaki Anlaşma ve Kudüs’teki Dini Durum

Ürdün, Kudüs’teki dini işlerden sorumlu ülke olarak kabul ediliyor. 26 Ekim 1994 tarihinde imzalanan Vadi Arabe Anlaşması kapsamında, Kudüs’teki kutsal mekanların statüsü ve yönetimi, Ürdün’ün himayesinde tutuluyor. Anlaşmanın 9. maddesine göre, “İsrail’in, Ürdün’ün Kudüs’teki kutsal mekânlar üzerindeki mevcut durumuna saygı göstermesi” öngörülüyor ve bu durum, bölgedeki dini ve siyasi dengeleri belirleyen temel unsurlardan biri olarak kabul ediliyor. Ancak, son dönemde İsrail’in tek taraflı girişimleri ve Yahudi yerleşimci faaliyetleri, bu statükoyu tehdit eder hale geldi. Mescid-i Aksa ise, Ürdün Vakıflar İslami İşler ve Mukaddesat Bakanlığı’nın gözetiminde bulunuyor olsa da, İsrail polisi, 2003’ten itibaren izinsiz girişleri kolaylaştıracak uygulamalarla, statükonun bozulmasına zemin hazırlıyor. Fanatik Yahudi gruplar ise, Aksa’da ibadete izin verilmemesine rağmen, sık sık polis eşliğinde baskınlar düzenliyor ve bu durum, bölgedeki dini gerilimi daha da artırıyor.