Parkinson hastalığını fark etmek bazen gözle görülmesi güç ve hafife alınabilir belirtilerle mümkün olur. Günümüzde yapılan yeni araştırmalar, İngiltere’de binlerce kişinin hastalık belirtilerinden haberdar olmadan yaşadığını ortaya koyuyor. Hastalık, hareketleri control eden beyin hücrelerini yavaş yavaş yok ederken, her 20 dakikada bir yeni bir teşhis konuyor.
Yapılan çalışmalar, küresel çapta Parkinson hastalığının 2050 yılına kadar iki kat artarak yaklaşık 25 milyona ulaşacağı öngörüsüyle endişe yaratıyor. Ancak, son dönemde yapılan analizler, teşhis oranlarının 2019-2021 döneminde %26 oranında azaldığını gösteriyor. Bu düşüşün Covid-19 pandemisinin etkilerine bağlanması mümkün olsa da, uzmanlar pandemi sonrası dönemde oranların eski seviyelere henüz ulaşmadığını belirtiyor. Bu durum; uzun bekleme süreleri, uzman denen ve teşhis koyan nörologlara ulaşmada yaşanan zorluklar ve hastalık yaygınlığındaki artışa rağmen alarm verici bir gelişme olarak gözleniyor.
İşte, hastalığın hafif ve erken belirtileri arasında göz ardı edilmesi kolay olan birkaç işaret dikkat çekiyor. Birçok hasta, bu belirtileri fark etmeden yaşamını sürdürüyor ve bu durum, hastalığın ilerlemesine sebep olabiliyor. Parkinson’s UK’den uzmanlar, hastalığın klasik semptomları dışında birçok küçük uyarı işaretine de dikkat edilmesi gerektiğine vurgu yapıyor.
Koku Alma Duyusunun Kaybı
Birçok kişi fark etmeden önce, koku alma duyusunda azalma veya kayıp yaşar. Yapılan araştırmalar, Parkinson hastalarında bu belirtinin oldukça yaygın olduğunu gösteriyor. Victoria Baggaley, “Bazı kişiler, en sevdikleri yemeklerin kokusunu almada zorluk yaşayabilir ve bu, diğer belirtiler ortaya çıkmadan yıllar öncesine dayanabilir,” diyerek durumu anlatıyor.
Uyku Problemleri ve Rahatsızlıklar
Uyku sırasında yaşanan sorunlar da hastalığın erken işareti olabilir. Ağrı, huzursuz bacak sendromu veya uyku apnesi gibi problemlerin, uykuyu olumsuz etkilediği biliniyor. Kişi, gece boyunca sık sık tuvalete kalkabilir veya uyku kalitesi ciddi şekilde düşebilir.
El Yazısında Gözle Görülebilir Değişiklikler
Hastalık beyin yapısındaki değişikliklere bağlı olarak el yazısında küçülme veya bozulma şeklinde kendini gösterebilir. Victoria Baggaley, “El yazısının öncekine göre küçülmesi veya satırların hafifçe kayması, hastalığın erken belirtilerinden biri olabilir,” diyerek uyarıyor.
Mesane ve Bağırsak Sorunları
Hastalığın ilk belirtileri arasında, aniden ortaya çıkan mesane veya bağırsak sorunları yer alabilir. Baggaley yaptığı açıklamada, sık sık gece tuvalete kalkma, ani idrara çıkma ihtiyacı ve kabızlık gibi şikayetlerin önemli uyarı işaretleri olduğunu söyledi.
Depresyon ve Duygusal Durum Değişiklikleri
Depresyon, hastalık erken evrelerinde sık görülen bir belirtidir. Neredeyse hastaların yarısında görülebilir ve genellikle sürekli üzüntü, boşluk veya ilgisizlik şeklinde kendini gösterir. Ayrıca, düşük enerji ve konsantrasyon güçlüğü gibi başka duygusal belirtiler de eşlik edebilir.
Anksiyete ve Kaygı Hissi
Kişi, sürekli endişe ve korku halinde olabilir. Bu hisler sadece kaygı değil, aynı zamanda terleme, kalp çarpıntısı, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi fiziksel belirtiler de içerir.
Yorgunluk ve Enerji Düşüklüğü
Son olarak, dinlenmiş halde bile geçmeyen aşırı yorgunluk ve halsizlik, hastalığın erken belirtileri arasında sayılır. Bu durum, günler veya haftalar boyunca devam edebilir ve bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Yorgunluk, geniş bir yelpazede gözlemlenebilir ve zaman zaman gözden kaçabilir.
Hastalığın kesin bir tedavisi olmasa da, erken teşhis sayesinde bireysel tedavi planları hayata geçirilebilir ve hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir. Bristol’dan 51 yaşındaki Amanda Palmer, pandemi döneminde bekleme süresi nedeniyle yaşadığı zorlukları anlatıyor. İlk belirtilerini daha önceden fark etmesine rağmen, teşhis konması 18 ay sürdü. Palmer, “Titremem olduğu halde, pandemide aile hekimine görünmek için bekledim. Sonunda, detaylı inceleme sonrası Parkinson teşhisi kondu,” diyerek yaşadıklarını paylaştı.
