Rize’de yaygınlaşan ve bitkilerin özünü emdiği için ‘vampir kelebek’ adıyla bilinen bu canlı, aslında bir kelebek değil; yapısı birçok açıdan bitkiyi emen yaprak ve ağaç biti türlerine benzeyen bir canlıdır. Kanatlarının kelebeği andırması nedeniyle bu isimle anılır, fakat beslenme ve yapısal özellikleri açısından farklılık gösterir.
Bu türün Türkiye’ye gelişi ve yayılımı, özellikle iklim değişikliği veya diğer faktörlere bağlı olmaksızın, daha çok bölgesel iklim koşullarına uyum sağlamasından kaynaklanmaktadır. Uzmanlar, yaklaşık 1950’lerde Sovyetler Birliği’nde ilk kez fark edilen bu canlıların zamanla Çin ve uzak doğu ülkelerinde görüldüğünü, ardından 1980’lerde Gürcistan sınırlarına yayıldığını ve 2009-2010 yıllarından itibaren Türkiye’ye giriş yaptığını belirtmektedir.
İnsanlara ve Bitkilere Zararı Var mı?
Bu canlılar insanların sağlığını tehdit etmez. Böcekler, genellikle bitkilerin öz suyunu emerek zarar verirler; yaprak bitleri ve ağaçlara zarar veren diğer canlılar gibi, bitkilere zarar vermeleri dikkat çekicidir. İnsanlar, bu canlıların varlığından rahatsızlık duysa da, bu böceklerin insanlara veya hayvanlara hastalık bulaştırmadığı bilinmektedir. Bu nedenle, insana karşı herhangi bir doğrudan tehdit oluşturmazlar.
Ancak, geniş popülasyonlar halinde çoğalmaya başladıklarında, kontrolsüz çoğalmaları nedeniyle istilacı özellik gösterebilirler. Özellikle balkon ve iç mekanlarda yoğun şekilde görüldüklerinde, vatandaşlar rahatsızlık duyabilir; bu durum yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Yine de, doğrudan ısırma veya alerjiye yol açmadıklarına vurgu yapılmaktadır.
Türler Nerelerde Çok Görülüyor?
Türkiye’de bu canlıların özellikle Karadeniz kıyılarında yaygın olduğu gözlemlenmektedir. İlk olarak Artvin ve Trabzon gibi kıyı bölgelerinde tespit edilen türler, zamanla İstanbul’un Karadeniz’e yakın ilçelerinde de görülmeye başlanmıştır. Bu durum, böceğin daha çok nemli ve o iklime uygun bitkileri tercih ettiğini göstermektedir.
Bölgedeki Önlemler ve Kontrol Yöntemleri
Ev ortamında bu canlıların görünmesi halinde, insan sağlığı açısından herhangi bir tehlike söz konusu değildir. İlaçlı mücadele yerine, giriş noktalarını sinekliklerle kapatmak ve akşam saatlerinde balkon ve dış alan ışıklarını kapatmak gibi önlemler alınabilir. Ayrıca, sivrisinek ve kenelere karşı kullanılan kremlerin veya losyonların bu canlılara karşı bir etkisi olmadığını unutmamak gerekir.
Genel olarak, bu canlıların giriş noktalarının kapatılması ve yaşam alanlarından uzaklaştırılması, en etkili korunma yöntemidir. Bunun yanı sıra, biyolojik veya kimyasal içermeyen basit önlemler süreçte koruma sağlar ve sağlığınız açısından riski en düşük seviyeye indirir.
