Harvard’dan çığır açan araştırma: Unutkanlığın çaresi bulundu, meğer bir sebebi de buymuş

Harvard Tıp Fakültesi’nden önde gelen bilim insanları, beynin doğal lityum seviyelerinin Alzheimer hastalığının ilerleyişi üzerinde doğrudan etkili olabileceğini ortaya koydu. Bu yeni bulgular, lityumun sadece ruh hali dengeleyici olarak değil, aynı zamanda nörodejeneratif hastalıkların seyri üzerinde de önemli bir rol oynayabileceğine işaret ediyor. Araştırma, beynin iç yapısındaki bu metalin, hastalığın ilerlemesini yavaşlatma potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.

Lityum, tıp alanında uzun süredir bipolar bozukluk ve depresyon gibi ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılan, bilinen bir ruh hali dengeleyici ajan olarak biliniyor. Ancak yapılan yeni çalışmalar, bu elementin insan beyninde doğal olarak çok düşük seviyelerde bulunduğunu ve hücresel düzeyde temel bir rol oynadığını ilk defa ortaya koydu. Bu keşif, lityumun beynin sağlıklı işleyişi ve hastalıkların gelişimi üzerindeki etkisini anlamada yeni bir kapı araladı.

Deneysel Bulgular ve Sonuçlar

Hayvan modelleri üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarda, normal farelerin diyetinden lityum çıkarıldığında, beynin çeşitli bölgelerinde iltihaplanma, nöronal hasar ve Alzheimer hastalığına benzeyen yapısal değişikliklerin ortaya çıktığı gözlemlendi. Aynı zamanda, Alzheimer hastalığına yatkın genetik özellikler taşıyan farelerde, amiloid beta plaklarının ve hafıza kaybının daha hızlı geliştiği belirlendi. Bu bulgular, beynin doğal lityum seviyeleri ile hastalığın ilerlemesi arasındaki güçlü ilişkiyi ortaya koyuyor.

Yapılan araştırmalar, beynin kendi çöp temizleme sistemi olan mikroglia hücrelerinin, amiloid beta plaklarını temizlemede önemli rol oynadığını gösteriyor. Ancak, Alzheimer hastalarının beyinlerinde bu mikroglia hücrelerinin fonksiyonunun bozulduğu ve buna bağlı olarak, lityum moleküllerinin bu zararlı proteinleri tutarak mikroglia’nın etkinliğini engellediği tespit edildi. Bu durum, beynin kendi kendini temizleme mekanizmasının çökmesine ve hastalığın ilerlemesine neden oluyor.

İnsan Beyinleri Üzerinde Yapılan Analizler ve Klinik Potansiyel

Rush Üniversitesi’nden araştırmacıların yaptığı analizler, Alzheimer hastalarının beyin örneklerinde düşük lityum seviyeleri olduğunu ortaya çıkardı. Bu sonuçlar, Massachusetts General Hospital, Duke Üniversitesi ve Washington Üniversitesi gibi prestijli kurumların beyin bankalarında da doğrulandı. Bu veriler, beynin doğal lityum seviyeleri ile hastalığın şiddeti arasında anlamlı bir ilişki olduğunu gösteriyor.

Prof. Bruce Yankner liderliğindeki ekibin açıklamasına göre, “Bu yeni yaklaşım, Alzheimer hastalığının temel patolojilerini hedef alıyor. Eğer bu bulgular insanlar üzerinde de geçerliliğini gösterirse, bu, hastalık tedavisinde devrim niteliğinde bir adım olabilir. Bu çalışma, hastalığın ilerlemesini durdurmaya veya yavaşlatmaya yönelik yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesine ışık tutuyor.”