İsveç’te gerçekleştirilen iki büyük araştırma, 100 yaşını aşmış bireylerin daha az hastalıkla karşılaştığını, sağlık sorunlarının ise yavaş yavaş biriktiğini ortaya koyuyor. Bu çalışmalar, uzun ömrün yalnızca kaçınılmaz bir durum olmadığını, aynı zamanda hastalıkların önlenebildiği veya ertelenebildiği bir yaşlanma modeliyle de ilişkili olduğunu gösteriyor.
İlk araştırma, 1912-1922 yılları arasında Stockholm bölgesinde doğan ve toplamda 170.787 kişinin sağlık kayıtlarını inceleyerek, 60 yaşından sonra 40 yıl boyunca takip edilen katılımcıların yaşamlarını gözler önüne serdi. Sonuçlar, 100 yaşını aşanların, erken yaşta hastalıklara yakın olmadığını ve sağlıklı şekilde uzun yaşamı sürdürebildiklerini gösterdi. Örneğin, 85 yaşındakilerin sadece %4’ü inme geçirirken, 90-99 yaşlarında ölenlerin oranı %10 seviyesindeydi. Ayrıca, yüz yaşını aşanların yalnızca %12.5’inin kalp krizi yaşaması, 80’li yaşlarda ölenlerin ise %24’ten fazlasında kalp krizi görülmesi dikkat çekiyor.
Bu durum, yüz yaşını aşanların hayatta kalma şanslarını artırmakla kalmayıp aynı zamanda ciddi hastalıkların ve durumu daha sık ve erken yaşta getiren sorunların önüne geçtiğine işaret ediyor. Hastalıkların sadece daha geç ortaya çıkmasını değil, aynı zamanda yaşam boyunca kendisini göstermeyen çok hafif ya da hiç göstermeyen sağlık sorunlarıyla da daha az karşılaştıklarını gösteriyor.
Hastalıkların ilerlemesi ve yaşam kalitesi
İkinci araştırma ise, daha hafif ve yaşam kalitesini directly etkileyen hastalıklar üzerine yoğunlaşıyor. Bu çalışma, hipertansiyon, diyabet, kalp yetmezliği ve diğer 40 farklı sağlık sorununu mercek altına aldı. 1920-1922 yıllarında doğan 274.108 kişi arasından sadece 4.330 kişi 100 yaşına ulaştı. Bu kişiler, genel halktan daha az hastalıkla karşılaştılar ve hastalıkların yaşamlarındaki ilerleme hızları, yaşlandıkça gitgide yavaşladı. Özellikle, kardiyovasküler hastalıklar en yaygın monitör edilen sağlık sorunları olmasına rağmen, yüz yaşını aşanlar arasında görünürlüğü belirgin biçimde azaldı.
Yüz yaşını aşan birçok kişi, yaşamları boyunca birden fazla hastalıkla mücadele etmesine rağmen, bu durum genellikle yaşamlarının son yıllarına denk geliyor ve ciddi sağlık düşüşleri nadiren gözlemleniyor. 90’lı yaşların sonlarına kadar, sağlığın yavaş ve kademeli biçimde bozulduğu görülüyor.
Uzun yaşamın anahtarı nedir?
Karolinska Enstitüsü’nden Prof. Dr. Karin Modig, yaptığı açıklamada, “Araştırma ekibim, 100 yaşına kadar yaşayanların sağlıklı kalmak ve hastalıklardan kaçınmak konusunda adeta “süper insan” yeteneğine sahip olduğunu buldu. Bu, uzun ve sağlıklı yaşamın sırlarını anlamamız adına büyük bir adım” dedi.
Fakat bu direnç ve sağlıklı yaşlanma sebeplerinin henüz tam olarak çözülmediğine vurgu yaptı. Genetik avantajlar, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve çevresel faktörlerin birlikte veya ayrı ayrı rol oynayabileceği düşünülüyor. Şimdi ise ekip, bu faktörlerin hangilerinin en kritik olduğunu ve yaşam boyunca sağlık üzerinde nasıl etkiler yarattığını araştırmaya başladı.
