Sadak Köyü’ndeki Roma Havuzunun Tarihî ve İşlevsel Önemi
Roma dönemine tarihlendirilen ve yaklaşık iki bin yıldır kesintisiz olarak hizmet veren Roma havuzu, Sadak köyünde bulunan ve bölgenin en önemli kültürel miraslarından biri olarak kabul ediliyor. Yüzlerce yıl boyunca köylülerin su ihtiyacını karşılayan bu yapının, yaklaşık 20 yıl önce yosun ve kirlenmeyi önlemek amacıyla sac örtü ve tuğla kaplama ile kapatıldığı biliniyor. Günümüzde ise, bu değerli yapının daha estetik ve fonksiyonel hale gelmesi adına yeni bir proje üzerinde çalışmalar devam ediyor. Röleve çalışmaları tamamlanan proje kapsamında, havuzun üst yapısı yenilenecek ve köyün su yönetimi daha modern bir seviyeye taşınacak.
Roma havuzunun hemen önünde yer alan ve doğuya bakan biriktirme havuzu ise köyün su ihtiyacını karşılamada kritik bir rol üstleniyor. Bu sayede, bölgeden temin edilen su fazlası sulama ve diğer kullanım ihtiyaçları için depolanabiliyor. Günümüzde ise bu yapının, Karadeniz bölgesinde oldukça nadir rastlanan ve hatta Neredeyse hiç bulunmayan Roma havuzu olması, arkeoloji ve kültürel miras açısından büyük bir önem taşıyor.
Uzman Görüşleri ve Proje Gelişmeleri
Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğr. Üyesi Dr. Elif Yavuz Çakmur, bu yapıların bölgenin ender örnekleri olduğunu ve bölgenin tarihî su kaynaklarının devamlılığını sağladığını ifade ediyor. Çakmur, “Bu Roma havuzu yaklaşık 2 bin yıl öncesine dayanıyor ve bölgeye su sağlayan kaynağın, Karadeniz’de ender rastlanan yapılar arasında yer aldığını belirtmek isterim. Bu yapı, hem bilim dünyasında hem de yerel halk arasında önemli bir değer teşkil ediyor.”
Projenin detaylarına değinen Çakmur, şu açıklamalarda bulunuyor: “Yapılan röleve çalışmalarının ardından, havuzun üst yapısı daha kullanışlı ve estetik hale getirilecek. Ayrıca, yakın zamanda köylülerin su ihtiyacını karşılayan bu tarihi yapının korunması ve aktif kullanımı sürdürülecek.”
Sadak Köyü’nün Tarihi ve Güncel Su Kaynakları
Sadak köyü sakinlerinden Sabahattin Nayir, Roma havuzunun köy hayatında vazgeçilmez bir yeri olduğunu dile getiriyor. “Köyümüzün su kaynağını anlatmak gerekirse, burası hem antik dönemden kalma önemli bir yapı hem de günümüzde yaşamımızı sürdüren temel su kaynağımızdır. Bu kaynak, köydeki içme suyu, hayvanlar ve bahçe sulama gibi pek çok ihtiyacı karşılamaktadır” diyerek sözlerine ekliyor.
Nayir, sözlerini şu şekilde sürdürüyor: “İlk kaynağın bulunduğu bölgeyi korumak ve bakımını yapmak bizim sorumluluğumuzda. Bu su kaynağı üzerinde yapılan çalışmalarla, köyümüzün doğal su ihtiyacını uzun yıllar boyunca güvenle karşılayabiliriz.”
