İzmir’in en eski köy yerleşimlerinden biri olan Ulucak Höyük’te yürütülen kazı çalışmaları heyecan verici yeni bulgularla devam ediyor. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Protohistorya ve Ön Asya Arkeolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve kazı başkanı Prof. Dr. Özlem Çevik, kazı çalışmalarının 2009 yılından beri sürdürüldüğünü belirtti. Bu yıl gerçekleştirilen kazılarda, Neolitik döneme ait taş yapılar ve özellikle kilden yapılmış 8 bin yıl öncesine dayanan heykelcikler ortaya çıkarıldı.
Bulunan eserler arasında, kadın ve erkek figürleri olmak üzere toplam beş küçük heykel bulunuyor. Boyutları 3 ile 10 santim arasında değişen bu figürinlerin, özellikle figürlerin konumu ve formu, dönemin yaşam biçimini ve inançlarını anlamamıza ışık tutuyor. Çeşitli boyutlarda ve detay seviyelerindeki bu heykelciklerin, o dönemdeki insanların gündelik yaşamında ve dini ritüellerinde önemli bir yer tuttuğu düşünülüyor.
Yapılan detaylı analizler
Yaşları yaklaşık olarak 8 bin yıl olan bu eserlerin araştırmasında, özellikle radyo karbon tarihleme teknikleri büyük katkı sağladı. Çalışmalar sonucunda, binanın M.Ö. 6005-5840 yılları arasında kullanıldığı belirlendi. Bu bağlamda, heykelciklerin de bu döneme ait olduğu kesinleşmiş oldu.
Prof. Dr. Çevik, bulgulara ilişkin şu önemli bilgileri paylaştı: “Bunlar, kurutulmak üzere bir direğe asılmış olabilecekleri izlenimini veriyor.” Ayrıca, bazı figürlerin pişirilmemişken bulunduğunu ve bir yangın sonrası sertleştiğini söyledi. Bu bilgiler, analizleri daha da derinleştiriyor, çünkü bu eserlerin döneminin günlük yaşamında ve inanç pratiklerinde nasıl kullanıldığını anlamamıza yardımcı oluyor.
Minyatür figürinlerin önemi
İnsan figürlerinin boyutları ve tasvir biçimleri dikkat çekici. Üç ile on santim arasında değişen bu küçük heykelciklerin bazıları, göğüslerini tutar şekilde detaylandırılmış ve farklı yaş gruplarına göre biçimlendirilmiş. “Böyle küçük ve detaylı antropomorfik figürinlere ilk defa rastlıyoruz.” diyen Prof. Çevik, bunların toplumsal yapıyı ve ritüelleri anlamamızda önemli ipuçları sağladığını belirtti.
Sonuç olarak, bu küçük heykelciklerin, o dönemdeki insanların bolluk ve bereket arayışlarında, geçiş ritüellerinde ve toplumsal konumlarını ifade etmede kullanıldığı tahmin ediliyor. Bu keşifler, Ulucak Höyüğü’nün ne denli zengin ve karmaşık bir kültürel yapıya sahip olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
