ABD ve İsrail Arasındaki Gelişmeler: Gazze’de Yeni Bir Dönem Mi Başlıyor?

Son günlerde yaşanan gelişmeler, Orta Doğu’da yeni bir diplomatik dönemin kapılarını aralayabilir. ABD Başkanı Donald Trump’ın barış planına olumlu yaklaşması ve Hamas’ın da buna karşılık vermesi, bölgedeki tansiyonu düşürmeye yönelmiş gibi görünüyor. Bu süreçte, özellikle Gazze’de insanî krizlerin sona erdirilmesi adına umutlar tekrar yeşeriyor. İsrail’de ise İç siyasetteki hareketlilik, Netanyahu yönetimini ciddi manevra alanlarıyla karşı karşıya bırakıyor.

Trump’ın kamuoyuna yaptığı çağrıyla başlayan süreç, Washington’un hızlı ve kararlı bir şekilde yol almasını sağlamak istiyor. Bu durum, Netanyahu’nun uluslararası ve iç halk baskıları nedeniyle zorluklar yaşamasına neden oluyor. İsrail’in aşırı sağcı ortaklarının ateşkese karşı tutumu ve bölgesel dinamikler, bölgedeki çatışmaların diplomatik bir noktaya ulaşma şansını artırıyor.

Silaha El Koyma ve Gelecek Planları

Hamas Siyasi Büro Üyesi Musa Ebu Merzuk, El Cezire televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD planı çerçevesinde temel hatlar üzerinde mutabakat sağlandığını belirtti. “Prensipte Amerikan planını kabul ettik,” diyen Ebu Merzuk, detayların açıklığa kavuşturulması gerektiğine vurgu yaptı. Ayrıca, Hamas’ın silahlarını gelecek Filistin devletine devredeceğini ve bu silahların Gazze yönetiminde olacağını ifade etti.

Gelecekteki İdari Yapılanma ve Mutabakat

Ebu Merzuk, Gazze’nin bağımsız ve ulusal mutabakat temelinde Filistin yönetimi kontrolüne devredilmesi konusunda uzlaşı sağlandığını hatırlattı. “Gazze’nin yönetimini, Filistin ulusal uzlaşısına ve bölgenin Arap, İslam devletlerinin desteğine dayanan yeni bir heyete devredeceğiz” dedi. Trump’ın planı, bölgenin sürdürülebilir işleyişini garanti altına almak adına, ABD başkanlığını üstlenecek barış kurulunun gözetimi ile yeni bir süreç başlatmayı öngörüyor.

Netanyahu ve Trump’ın Açıklamaları

Trump, akşam saatlerinde yaptığı açıklamalarda, Hamas’ın serbest bırakılması ve barış sürecinin tamamlanması için geçici bir duraklamayı memnuniyetle karşıladığını belirtti. “Hamas hızlı hareket etmeli, aksi takdirde zaman kaybederiz,” ifadeleriyle uyarıda bulundu. Ayrıca, “Gazze’deki gerilimin yeniden tırmanmaması için geceyi erteleyeceğiz,” diyerek hem bölgeyi yatıştırmaya çalıştı. Trump, Axios’a verdiği röportajda ise Netanyahu’nun ateşkes planına temkinli yaklaştığını ve onun bu pozisyonda kaldığını ifade etti. “Netanyahu, bu planı kabul ederek şansını artırabilir; onun da buna ihtiyacı var,” dedi.

Öte yandan, Netanyahu’nun durumu, Trump’ın açıklamalarıyla birlikte değişmeye başladı. İsrail’deki bazı yetkililere göre Netanyahu, Hamas’ın yanıtını ve Trump’ın mesajını bir çatışma veya anlaşmazlık olarak değerlendirmiyor. Ancak bölgedeki gelişmeler, Netanyahu’nun hareket alanını daraltıyor ve uluslararası baskıların artmasına neden oluyor.

İsrail İç Siyasetinde Gelişmeler

Hamas’ın Trump’ın bölgesel barış planına olumlu yanıt vermesi sonrasında, Netanyahu acil toplantılar düzenledi. Ancak, aşırı sağcı bakanlar, özellikle Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bazael Smotrich, görüşmelere davet edilmedi. Bu durum, iç siyasetteki bazı grupların farklı duruşlarını ortaya koydu. Ayrıca, Gazze’deki canlı ve ölü rehinelerin serbest bırakılması için ilk aşama hazırlıkları hızlandırıldı. İsrail ordusu, bu yeni plan çerçevesinde Gazze’deki operasyonlarını askıya aldı ve rehinelerin derhal serbest bırakılması yönünde adımlar atmaya hazırlandığını açıkladı.

Gözlemler ve Güvenlik Durumu

İsrail, geçmişte birçok kez uluslararası anlaşmalara uymadığı ve birçok ihlal yaptığı için bölgedeki güvenlik ortamı oldukça karmaşık. Temmuz 2024’teki ateşkes ardından, İsrail’in Beit Lahia’daki hava saldırıları ve saldırı girişimleri, bölgedeki istikrarı olumsuz etkiledi. Bu süreçte, saldırı ve ihlal sayısı yüzleri aştı. Ayrıca, İsrail, bölgeden göç etmek zorunda kalan Filistinlilere karşı tutumunu sürdürüyor ve bölgede yeniden savaşa hazırlandığını gösteriyor.

Uluslararası ve Bölgesel Desteğin Güncel Durumu

İsrail’de ana muhalefet liderleri de ABD planını destekliyor. Yair Lapid, Trump’ın ateşkes ve esirlerin serbest bırakılması planını “bölgedeki barış için bir fırsat” olarak görüyor. Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas, Trump’ın ortaya koyduğu plana olumlu yaklaştığını ve acil olarak tam bir ateşkesin sağlanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Filistin İslami Cihad Hareketi de Hamas’ın yanıtını, direniş güçlerinin ortak tutumu olarak memnuniyetle karşıladı.

Son olarak, Trump ve Netanyahu arasındaki açıklamalar arasındaki farklar, bölgedeki diplomatik gelişmelerin ne denli değişken olduğunu gösteriyor. ABD Başkanı Trump, Hamas’ın yanıtını olumlu karşılarken, Netanyahu’nun tutumu belirsizliğini koruyor. Yarınım müzakereler ise, bölgesel barış ve istikrar açısından kritik bir öneme sahip olacak.