6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri ve Sonrası Yeniden Yapılanma Çabaları
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, Türkiye’nin 11 ilinde büyük yıkıma yol açarak yüz binlerce vatandaşın yaşamını derinden etkiledi. Bu afetler, sadece can kayıplarına değil, aynı zamanda yerleşim alanlarının büyük ölçüde tahrip olmasına da neden oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu zorlu süreci hızlandırmak ve vatandaşların yaşam alanlarını güvenli hale getirmek amacıyla Temmuz 2023’te önemli bir adım attı: Yerinde Dönüşüm Projesi.
Projenin temel hedefi, afet bölgesinde yaşayan vatandaşların kendi ev ve iş yerlerini yerinde, güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde yeniden inşa etmelerini sağlamak. Bu doğrultuda, devlet tarafından sağlanan hibe ve uygun faizli kredilerle vatandaşların maddi yükü hafifletiliyor. Ayrıca, proje kapsamında her bağımsız bölüm için 40 bin TL tutarında teknik proje desteği de sunuluyor. Bu destekler, yapıların güçlendirilmesi veya yenilenmesi sürecinde vatandaşlara büyük kolaylıklar getiriyor.
Projenin sona erme tarihi 30 Haziran 2025 olarak belirlenmiş olsa da, şu an itibariyle resmi açıklamalarda herhangi bir uzatma kararı bulunmamaktadır. Bu nedenle, başvuruların ve ruhsat işlemlerinin zamanında tamamlanması oldukça önemlidir.
Yerinde Dönüşüm Projesi Nedir?
Yerinde Dönüşüm Projesi, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen ve ağır veya orta derecede hasar görmüş yapıların, ilgili bölgelerde, yerel imkanlar ve devlet desteğiyle yeniden inşa edilmesini amaçlayan kapsamlı bir kentsel dönüşüm girişimidir. Bu proje, özellikle afet sonrası şehirlerin hızlı ve güvenli bir şekilde yeniden yapılandırılması için tasarlandı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yönetiliyor.
Projeye göre, riskli bölgelerde yapılaşmanın önüne geçmek amacıyla birkaç temel ilke benimsenmiştir:
- Fay hatları ve sıvılaşma bölgelerinde yapılaşma yasağı: Güvenli zeminlerde inşaat yapılmasını sağlamak amacıyla riskli alanlar sınırlandırılıyor.
- Dere yataklarında imar yasağı: Seller ve sel baskınlarına karşı önlem almak adına bu alanlarda yeni yapılaşma engelleniyor.
- Sıfır Tolerans İlkesi: Mühendislik ve mimari standartlara uygunluk konusunda katı denetimler gerçekleştiriliyor.
- Bakanlık Denetimi: Ruhsatlandırmadan inşaat tamamlanıp, yerleşim izinlerinin alınmasına kadar tüm süreç, ilgili kurumlar tarafından yakından takip ediliyor.
Vatandaşlar, e-Devlet uygulaması veya Yapım ve Dönüşüm Ofisleri aracılığıyla projeye başvurabiliyorlar. Ancak, projeye ilişkin son başvuru tarihi 30 Haziran 2025 olarak belirlenmiş olsa da, yoğun talep ve çeşitli gerekçelerle sürenin uzatılması yönünde görüşler gündeme gelmektedir. Güncel gelişmeler yakından takip edilerek, resmi açıklamalar doğrultusunda hareket edilmesi önemlidir.
