Sosyal sigorta sistemimizin sürdürülebilirliğini sağlayabilmek adına, aktif pasif oranı önemli bir gösterge olarak izleniyor. Son üç yılda bu oranın 2’den 1,61’e kadar gerilemiş olması, sistemdeki mali dengenin bozulmaya başladığını gösteriyor. Çırak, stajyer ve kursiyerler hariç tutulduğunda ise bu oran 1,49’a düşüyor. Bu durumda, Türkiye’deki her 1,49 çalışan, bir emekliyi finanse etmekte zorluk yaşıyor. Bu göstergenin ideal seviyeden uzak olduğu göz önünde bulundurularak, sürdürülebilirlik sağlamak amacıyla çeşitli politika ve uygulamalar hayata geçiriliyor.
Sosyal güvenlikte aktif/pasif oranının en az 3 seviyesine ulaşması, sistemin kurulmuş olan temel hedefleri arasında bulunuyor. Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı’nın 2026 Programı’nda, aktif/pasif oranında yaşanan gerilemenin önüne geçmek için alınacak önlemler detaylandırılıyor. Bu tedbirler arasında, işverenlerin yükünü azaltacak kolay işverenlik uygulamalarının yaygınlaştırılması, düşük gelirli sektörlerdeki küçük esnaf, sanatkar ve mevsimlik çalışanlar için mikro sigorta sistemlerinin geliştirilmesi ve prim ödemelerinde gelir durumuna göre düzenlemelerin yapılması öngörülüyor.
Kolay İşverenlik Uygulamasını Genişletmek
Türkiye Gazetesi’nde yer alan haberde, sosyal güvenlik kapsamına alınması veya kayıtdışılığın önlenmesi açısından, kolaylaştırıcı mekanizmaların devreye alınacağı belirtiliyor. Bu bağlamda, SGK’nın, ev işleri ve apartman görevlileri gibi mesleklerde çalışanların prim bildirimlerini e-Devlet üzerinden yapabilmesine imkan tanıyan uygulamanın kapsamını genişletmek hedefleniyor. Ayrıca, muhasebeci destekli işlemlerin internet ortamına taşınmasıyla, işyeri bildirgesi, sigortalı giriş ve çıkış bildirimleri gibi işlemler de kolaylıkla gerçekleştirilecek. Bu sayede, kayıt dışı istihdamla mücadeleye katkı sağlanması amaçlanıyor.
Mikro Sigorta Programlarını Hayata Geçirme
Özellikle düşük gelirli ergen, sanatkar, çiftçi ve mevsimlik çalışanların koruma altına alınması amacıyla oluşturulacak mikro sigorta sistemleri, sistemdeki dengesizliği azaltacak önemli bir adım olacak. Bu programlar sayesinde, prim yükü yüksek olan bu kesimler, ciddi maliyetler yüzünden sosyal güvenlik hizmetlerinden mahrum kalmayacak. Farklı meslek gruplarına ve gelir seviyesine göre ücretlendirilmiş prim uygulamalarıyla, herkesin sistemden faydalanması sağlanacak.
Prim Gününe Göre Emekli Maaşları Yeniden Hesaplanacak
Yıllık programda, aylık bağlama sisteminin, çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek şekilde ve mali yük getirmeden düzenlenmesi öngörülüyor. Özellikle, sigortalılık süresinin artmasıyla, emekli maaşlarının yükselmesi sağlanacak. Böylece, çalışanların erken emekliliğinin önüne geçilerek, çalışma sürelerinin uzatılması hedefleniyor. Ayrıca, primlerin ödenme günlerine bağlı olarak maaş hesaplamasında kullanılacak sistemde de yeniden düzenleme yapılacak.
Bu düzenlemelerle, aktif ve pasif dengenin korunmasının yanı sıra, uzun çalışma süreleriyle sosyal güvenlik sisteminin finansal sürdürülebilirliğine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Sürekli İş Göremezlik ve Maluliyet Durumlarında Yenilikler
Maluliyet veya sürekli iş göremezlik raporu alan bireylerin yeniden işgücü piyasasına kazandırılması amacıyla, mesleki rehabilitasyon programları devreye alınacak. Bu uygulama ile, sağlık durumu nedeniyle çalışma gücü azalan kişiler tekrar aktif hale getirilecek.
Esnek Çalışma Modellerine Geçiş
Hükümet, esnek çalışma biçimleriyle uyumlu yeni sistemler geliştirmeye odaklanıyor. Kısa çalışma, evden çalışma ve hibrit çalışma gibi modeller, hukuki ve teknik altyapı açısından güçlendirilerek hayata geçirilecek. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde kurulan Bilim Kurulu, bu konudaki çalışmalarını sürdürüyor ve 2026 yılına kadar tamamlamayı hedefliyor.
“] , “meta_keywords”: “sosyal güvenlik, aktif pasif oranı, sürdürülebilirlik, kolay işverenlik, mikro sigorta, prim günleri, emekli maaşı, maluliyet, esnek çalışma modelleri, çalışma hayatı, istihdam, SGK, prim bildirim, prim sistemi
