Gıda takviyeleri günümüzde sağlıklı yaşam tutkusu ve genç kalma arzusu ile birleşerek insanların en çok dikkatini çeken konular arasında yer alıyor. Daha iyi uyku, parlak ve sağlıklı bir cilt veya uzun ve kaliteli bir yaşam hedefleyen pek çok kişi, bu amaçlarına ulaşmak için çeşitli takviyeleri tercih ediyor. Ancak, bilinçsiz veya aşırı kullanım, istenmeyen sağlık sorunlarına yol açabilir ve bazen faydadan çok zarar getirebilir. Son zamanlarda bilimsel araştırmalar ve uzman görüşleri, özellikle üç önemli gıda takviyesinin yüksek dozlarda tüketilmesinin potansiyel tehlikelerine dikkat çekiyor.
Selenyum
Amerika Birleşik Devletleri’nin saygın gazetelerinden The New York Post, bilimsel makalelere dayanan bilgilerle selenyumun aşırı alımının sağlık üzerindeki olumsuz etkilerine vurgu yapıyor. Selenyum, özellikle Brezilya fındığı, sakatatlar, deniz ürünleri, tahıllar ve süt ürünlerinde bolca bulunur ve bağışıklık sistemini güçlendiren, enfeksiyonlara karşı koruyan önemli bir mineraldir. Ayrıca, vücutta kromozomların uçlarını kaplayan ve yaşlanma süreçleriyle ilişkilendirilen telomerlerin sağlığını koruyan bir element olarak da bilinir. Ancak, gereğinden fazla selenyum alımı selenozis adı verilen ciddi bir duruma yol açabilir. Bu durumda saç dökülmesi, tırnaklarda kırılganlık ve ağızda metalik tat gibi belirtiler ortaya çıkar. Ayrıca, mide rahatsızlıkları, kronik yorgunluk ve nefeste sarımsak kokusu gibi semptomlar da gözlemlenebilir. Bu belirtiler, selenyum alımı durdurulduğunda genellikle geriler, ancak tırnakların eski sağlığına kavuşması zaman alabilir ve bu süreç bazen aylar sürebilir.
Niasin
Niasin ya da diğer adıyla B3 vitamini, özellikle detoks ve enerji artırıcı takviyelerde sıkça yer alır. Ayrıca kolesterolü düşürme etkisiyle de övülen bu vitamin, günümüzde enerji içecekleri ve çeşitli takviye ürünlerinin temel bileşenlerinden biridir. Ancak, yüksek dozlarda alındığında, ciltte kızarıklık, yanma hissi, kaşıntı gibi rahatsız edici yan etkiler ortaya çıkabilir. En ciddi sorunlardan biri ise, karaciğer fonksiyonlarının bozulmasına neden olmasıdır. Bu semptomlar, özellikle sosyal medyada “arınma” ve “detoks” programlarına katılan kişilerde, sıklıkla rozasea (gül hastalığı) veya alerjik reaksiyonlarla karıştırılır. Bu nedenle, niasin takviyesi kullanırken dozunun dikkatli ayarlanması ve gerekmedikçe yüksek dozlara ulaşılmaması önemlidir.
Çinko
İmmün sistemi destekleyen ve cilt ile saç sağlığını koruyan önemli minerallerden biri olan çinko, aşırı alımlarında çeşitli olumsuzluklara yol açabilir. Çok yüksek dozlar, ciltte tahriş ve kızarıklıklar, bakır eksikliği ve anemi gibi ciddi sağlık sorunlarını tetikleyebilir. Ayrıca, hassas kişilerde akne şikayetlerini artırabilir ve mevcut cilt problemlerini kötüleştirebilir. Uzmanlar, sosyal medya ve internet platformlarında yayılan beslenme ve takviye önerilerinin çoğunun bilimsel dayanaktan yoksun olduğunu ve yanlış bilgi yaydığını belirtiyor. İngilizce’de “social media misinformation” olarak adlandırılan bu durum, sağlık açısından riskli olabiliyor. Birçok araştırma, özellikle TikTok, Instagram ve YouTube gibi platformlardaki içeriklerin %55’inin bilimsel temele dayanmadığını ve %90’ının ise riskleri ve faydaları yeterince vurgulamadığını ortaya koyuyor. Dahası, içeriklerin sadece %36’sı tamamen doğru bilgi içeriyor ve bu da yanlış bilgilerin hızla yayıldığını gösteriyor.
