Sadak köyü sınırları içinde bulunan Satala Antik Kenti, kazı çalışmalarının devam ettiği ve bölgedeki en önemli kazı alanlarından biri olmaya devam ediyor. Bu yılki çalışmalar kapsamında hem kastrum hem de nekropol bölgesinde keşifler sürerken, arkeologlar özellikle mezarlık alanında büyük önem taşıyan yeni bir bulguya imza attılar. Yaklaşık 20 santimetrelik bu İsis büstü, fenomen bir keşif olarak ortaya çıkarıldı ve bölgenin zengin kültürel tarihine ışık tutmaya hazırlanıyor.
İsis büstü, bir lejyon mezarlığında bulunan ve restorasyonuna başlanan özgün bir eser. Restorasyonunun tamamlanmasının ardından Gümüşhane Müzesi’nde sergilenmeye başlanacak. Bu buluntunun, Yunan-Roma tanrılarına ait tapınakların yanı sıra doğulu bir tanrıçaya ait ilk örnek olması nedeniyle büyük ilgi toplaması bekleniyor. Yaklaşık 150 yıl önce çıkarılan Afrodit büstünden sonra Satala’da yasal yollarla bulunan ikinci önemli büst olma özelliğine sahip bu eser, bölgenin tarihî zenginliğini tekrar gündeme getiriyor.
Kazı Ekibinin Görüşleri ve Önemi
Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Elif Yavuz Çakmur, bu keşfin hem lejyonerlerin inanç sistemlerinin çeşitliliğine işaret ettiğini hem de Satala kazılarında yeni dönemlerin habercisi olduğunu belirtiyor. Çakmur, “Bu buluntu, uluslararası arkeoloji çevrelerinde oldukça ses getirdi ve bölgenin kültürel çeşitliliğine yeni bir boyut kazandırıyor” diyerek, keşfin bilimsel önemine vurgu yapıyor.
Yasal kazılarla çıkarılan ilk büst olma özelliğine sahip bu eser, bölgedeki kazı faaliyetlerinin yasal ve sürdürülebilir olmasına katkı sağladı. 1870’li yıllarda yapılan kaçak kazılar sonucu çıkarılan Afrodit büstünün ardından, 150 yıl sonra gerçekleştirilen yasal kazılar neticesinde ortaya çıkan bu yeni buluntu, Satala’nın hak ettiği önemi tekrar ortaya koyuyor.
Restorasyon ve Gelecekteki İzleme Çalışmaları
Yaklaşık 20 santimetre yüksekliğinde olan büst, kaidesi ile birlikte, çiçek kaliksinden yukarıya doğru yükselen formuyla dikkat çekiyor. Üzerinde, İsis’in simgelerinden biri olan taht biçimli taç ve “İsis düğümü” detayları net bir şekilde gözlemlenebiliyor. Restorasyon sürecinin tamamlanmasıyla birlikte, eserin tüm detayları bilimsel yöntemlerle detaylı bir şekilde incelenecek ve kamuoyuna kazandırılacak.
Bu keşfin, Satala’nın binlerce yıllık tarihine yeni bir ışık tutması yanında, lejyonerlerin inanç kültürleri hakkındaki bilgileri genişletmesi açısından da önem taşıyor. 1872 yılında çıkarılan Afrodit büstünden yaklaşık 150 yıl sonra, bölgeden çıkan ikinci yasal ve orijinal büst olması ise kazıların devam edeceğinin ve yeni buluntulara kapı aralayacağına işaret ediyor.
