Atatürk’ün Çanakkale’de Bombardıman Altında Kalan Anları Kendi Raporunda Ortaya Çıktı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nden (ÇOMÜ) Dr. İsmail Sabah, Çanakkale Deniz Savaşları sırasında Mustafa Kemal Atatürk‘ün Maydos Mıntıka Komutanı olarak görev yaparken, 18 Mart 1915’te Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa ile Seddülbahir bölgesindeki birlikleri denetlerken Birleşik Filo’nun bombardımanına maruz kaldığını belirtti. Dr. Sabah, Atatürk’ün Arıburnu Muharebeleri raporunda bu olayı detaylı bir şekilde kaleme aldığını aktardı.
18 Mart 1915: Kritik Bir Denetleme ve Beklenmedik Bir Saldırı
Çanakkale Deniz Savaşları’nın 111’inci yıl dönümü vesilesiyle konuşan Dr. İsmail Sabah, savaşın seyrini değiştiren 19’uncu Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal Bey’in (Atatürk) Arıburnu Muharebeleri raporunda 18 Mart gününe dair yazdıklarına dikkat çekti. Atatürk’ün kendi el yazısıyla kaleme aldığı raporda, 18 Mart 1915’te Müstahkem Mevki Komutanı Tuğgeneral Cevat Paşa ile birlikte Seddülbahir bölgesindeki birlikleri denetlemeye giderken Birleşik Filo’nun bombardımanına yakalandıklarını ifade ettiği belirtildi.
Atatürk’ün 19’uncu Tümen Komutanlığı’na Atanması ve Eceabat’a Gelişi
Dr. İsmail Sabah, Mustafa Kemal Atatürk’ün Sofya Askeri Ataşesi olduğu dönemde, kendi ısrarlı talepleri üzerine 20 Ocak 1915’te 19’uncu Tümen Komutanlığı’na atandığını söyledi. “Bu atamanın ardından 31 Ocak 1915 tarihinde Gelibolu’ya gelerek 19’uncu Tümen’in kurulmuş olan aksamını buradan alarak Tekirdağ’a geçmiştir. Ancak Çanakkale Boğazı’na yönelik artan tehdit nedeniyle Müstahkem mevkisinin savunulması maksadıyla Eceabat’a sevk olunmuş ve 25 Şubat 1915’te Eceabat’a gelmiş ve buradaki binaya yerleşmiştir” dedi.
Maydos Mıntıka Komutanlığı ve Savunma Hazırlıkları
Dr. Sabah, Atatürk’ün aynı zamanda bölgedeki 9’uncu Tümen’e bağlı olan 26 ve 27’nci alayların da komutasını üstlenerek Maydos Mıntıka Komutanlığı görevini de yürüttüğünü belirtti. “25 Şubat, Atatürk’ün 19’uncu Tümen’le birlikte Eceabat’a ayak bastığı gün, Çanakkale Boğazı’na da ikinci büyük saldırının gerçekleştiği güne tesadüf etmiştir. 19 Şubat’ta Çanakkale Boğazı’na saldıran Birleşik Filo maksadına ulaşamamış, yani boğazın giriş kısmındaki savunma gücünü kıramamış ancak 25 Şubat’ta Çanakkale Boğazı’nın girişindeki tabya ve kalelerdeki savunma gücünü kırabilme başarısını göstermiştir. Yani Mustafa Kemal Bey’in Eceabat’a ayak bastığı gün 18 Mart’a giden süreçteki en önemli günlerden biri olmuştur” şeklinde konuştu.
Atatürk’ün Savunma Emri ve Birliklerin Hazırlığı
Dr. İsmail Sabah, Atatürk’ün verdiği emirleri incelediklerini ve Mustafa Kemal Bey’in Maydos Mıntıka Komutanı olarak, Gelibolu Yarımadası’nın Ege Denizi’ne bakan sahillerinin savunulmasından sorumlu hale geldiğini vurguladı. “Sorumluluk alanına baktığımızda ise Ece Limanı’ndan Morto Limanı’na kadar olan kısmın sorumluluğuna verildiğini görmekteyiz. Mustafa Kemal Bey’in Maydos Mıntıka Komutanı olarak verdiği ilk emirleri incelediğimizde kendilerine herhangi bir vazife düşmesi anında görevlerini taarruzla yani saldırarak yapacaklarının emrini verdiğini görmekteyiz. 19 Şubat ve 25 Şubat’taki saldırılar aynı zamanda gerektiğinde hızlı hareket edebilmenin ya da hızlı karşılık verebilmenin önemini de ortaya çıkardığından birliklerden gerektiğinde bir saat içerisinde harekete hazır olmalarını istemiştir” dedi.
18 Mart Günü Yaşananlar: Denetleme, Bombardıman ve Geri Dönüş
Atatürk’ün Maydos Mıntıka Komutanlığı görevinin birçok olaya sahne olduğunu belirten Dr. Sabah, 4 Mart’ta yaşanan Bigalı Mehmet Çavuş’un kahramanlığını ve Mustafa Kemal Bey’in savunma tertibatını anlattı. “Mustafa Kemal Bey, bu tertibatın Seddülbahir’deki kısmını 18 Mart 1915’te Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa’ya göstermek ve denetlemek üzere harekete geçecekler. Ancak kendileri, eski adıyla ‘Kirte’, günümüzdeki ismiyle Alçıtepe’ye geldiklerinde Birleşik Filo’nun saldırısı başlayacak. Atatürk’ün Arıburnu Muharebeleri raporunda kendisinin de ifadesine göre; donanmanın ateşleri altında kalacaklar ve Cevat Paşa’nın görev yerinde bulunması icap ettiğinden hemen geriye dönecekler. 18 Mart sadece bir deniz harekatıyla sınırlı kaldı. Karadan bir asker ihracı gerçekleşmedi” şeklinde konuştu.
Atatürk’ün Raporunda O Anlar: “Düşman Donanmasının Ateşleri Altında Kaldık”
Dr. Sabah, Atatürk’ün kaleme aldığı Arıburnu Muharebeleri raporundaki şu ifadeleri aktardı: “18 Mart 1915 günü sabahı karargahım olan Maydos’a (Eceabat’a) gelmiş bulunan Müstahkem Mevki Kumandanı Tuğgeneral Cevat Paşa ile birlikte kendilerine Seddülbahir sahil mıntıkasını temin ve muhafaza için almış olduğum tedbirleri arazi üzerinde göstermek maksadıyla Kirte’ye (Alçıtepe’ye) hareket eyledik. Oraya vardığımızda düşman donanmasının özel bir maksat ile boğaza yaklaştığını ve boğaz girişini bombardımana başladığını gördük. Ve bizzat düşman donanmasının Kirte ve Alçıtepe istikametlerine yönelttiği ateşlerinin altında kaldık.”
Güncelleme Tarihi: Mart 17, 2026 17:57
