Ali Kazma: Aklın Manzaraları Sergisi İstanbul Modern’de Açıldı

Sanat ve Edebiyatın Buluşması: Ali Kazma’nın Yeni Sergisi

İstanbul Modern’de kapılarını açan ve ‘Ali Kazma: Aklın Manzaraları’ adını taşıyan bu özel sergi, sanatseverlere edebiyatın üretim ve aktarım süreçlerine farklı bir perspektiften bakma fırsatı sunuyor. ON Dijital Bankacılık sponsorluluğunda gerçekleşen sergi, 2010 yılından itibaren Ali Kazma’nın kitap, kütüphane, yazı ve edebiyat temalarını işlediği video ve fotoğraf projelerinden oluşuyor.

Sergide, sanatçının Japonya’nın Nara kentinde geleneksel mürekkep yapımını belgelediği ve ilk kez izleyiciyle buluşan ‘Sumi’ (2025) adlı çalışması dikkat çekiyor. Ayrıca, Alberto Manguel ve Orhan Pamuk gibi yazarların arşiv ve kütüphane temalarını konu alan yapıtlar da ilk defa sergileniyor.

İş, Emek ve Ustalık Temaları

Sergide toplam altı video yer alıyor; bunların üçü çift ekranlı gösterimlerle zenginleştirildi. Bu çalışmalar arasında öne çıkanlardan biri, geleneksel mürekkep yapımını ve ustalıkla aktarımını anlatan ‘Sumi’ eseri. Ali Kazma’nın uzun zamandır üzerinde çalışmak istediği zanaat ve emek kavramlarını odağına alan bu proje, el işçiliğinin ve ustalığın insan üzerindeki etkisini derinlemesine inceliyor.

Sanatçı, bu ilgisini şu sözlerle ifade ediyor: “Benim için zanaat çok önemli; iyi yapılan bir işin devam etmesi, değerlerin aktarımı, özen ve dikkat göstermek, malzeme ile kurulan bağın insanı terbiye etmesi gibi unsurlar beni gerçekten ilgilendiriyor ve derinden etkiliyor.”

Yürüyen Kütüphane ve Arşiv Hikayeleri

Küratörler Öykü Özsoy Sağnak ve Demet Yıldız Dinçer eşliğinde hazırlanan sergi, edebi üretim ve bilgi aktarımına sanatsal bir bakış açısı getiriyor. Serginin öne çıkan eserlerinden biri de, Arjantinli yazar ve kitap tarihçisi Alberto Manguelin taşınma sürecine tanıklık eden ‘Alberto Lizbon’da’ (2024) başlıklı senkronize video kayıtları. Kazma, bu eseri için “Manguel’in 40 bin civarında kitabını barındıran kişisel kütüphanesinin Lizbon’a taşınmasını ve bu sürecin düşünsel dünyasıyla maddi gerçeklik arasındaki bağlantısını anlatan bir video” diyor. Ayrıca, Salman Rushdie’nin de dediği gibi, “Alberto adeta yürüyen bir kütüphane” olarak tanımlanıyor.

Orhan Pamuk ve Yazın Dünyası

Orhan Pamuk’un kişisel arşiv ve yaşamını yansıtan ‘Mürekkep Evi’ (2023) başlıklı video ise, yazarın el yazısı notları, aile fotoğrafları, mürekkepleri ve günlüklerini içeriyor. Pamuk hâlâ elle yazmayı tercih eden ve bu alışkanlığını eserlerine yansıtan bir yazar. Evindeki kutularda yaklaşık 25-30 bin el yazısı sayfa bulunuyor. Yazar, notlar alırken desenler çiziyor, boyalar kullanıyor ve akordeon defterlerle günlük tutuyor. Sergide, onun yaratım sürecini yakından gözlemleme şansı elde ediliyor.

Serginin Diğer Öne Çıkanlar ve Kapsamı

Sergi, ayrıca Ali Kazma’nın 55. Venedik Bienali Türkiye Pavyonu’nda sergilenen ‘Hat’ (2013) ve ‘Dövme’ (2013) adlı videolarını da içeriyor. Ayrıca, zor erişilen kütüphane, matbaa ve kitapçı gibi mekanların fotoğraflarından oluşan bir seçki de serginin önemli parçalarından. Bu unsurlar, geçmişten günümüze edebi üretimin izlerini sürerken, sanat ve bilgi arasındaki bağı güçlendiriyor.

‘Ali Kazma: Aklın Manzaraları’ sergisi, 1 Şubat 2026’ya kadar ziyaretçilere açık kalacak.