AB’nin Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı kapsamında düzenlenen Gymnich formatındaki Dışişleri Bakanları Gayriresmi Toplantısı, Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da başladı. Üye ülkelerin dışişleri bakanlarının katıldığı bu toplantı, dün gerçekleştirilen savunma bakanları toplantılarının ardından iki gün sürecek. Bugün ise AB’nin en üst düzey diplomatı ve yüksek temsilcisi Kaja Kallas önderliğinde, önemli konuların tartışılacağı üç farklı oturum planlanmış durumda.
Toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, hiçbir karar alınmayacağını ve bu etkinliğin gayriresmi niteliğe sahip olduğunu vurgulayan Kallas, gündemlerinde Türkiye, Ukrayna ve Orta Doğu gibi çeşitli konuların olduğunu belirtti. Ana odak noktaları arasında Rusya-Ukrayna savaşı ve bu bağlamda dondurulmuş varlıkların iadesi meselesi bulunuyor.
Siyasi ve Ekonomik Tartışmalar
“Rusya tazminat ödemediği sürece, dondurulmuş varlıkların iadesini düşünmek mümkün değil” ifadesiyle Kallas, Rusya’nın Ukrayna’daki saldırganlığını ve bu savaşa yönelik diplomatik girişimleri değerlendirdi. Toplantı sırasında, riskleri ve olası stratejileri gözden geçirmek, ateşkes veya barış anlaşması gibi çözümler geliştirmek adına çalışmalara hız verilecek.
Orta Doğu ve Gazze’deki Güncel Durum
Kallas, “Gazze’deki insani durumun ciddi boyutlara ulaştığını” ve AB’nin bu konuda ne yapabileceğine dair fikir alışverişinde bulunacaklarını ifade etti. Ayrıca, İran’a yönelik yaptırımların yeniden devreye alınması konusunda da çalışmalar hızlandırılmış durumda ve tüm diplomatik araçlar kullanılmaya devam ediliyor.
İsrail ve Filistin Meselesi Üzerine Görüşmeler
Gazetecilerin, AB’nin İsrail’e karşı olası yaptırımlar konusunda ne düşündüğünü sorması üzerine Kallas, “İyimser değilim” dedi. Yumuşak bir şekilde önerilen yaptırım seçeneklerinin bile geniş çoğunluk tarafından desteklenmediğine işaret etti ve kesin kararlar alınmayacağını belirtti.
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares ise, Gazze ve Filistin konusundaki uluslararası çabaların yetersiz kaldığını ve artık açıkça eyleme geçilmesi gerektiğini söyledi. Albares, yüksek temsilciye kapsamlı bir eylem planı sunduğunu ve birkaç tedbiri içeren bu planın öne çıktığını dile getirdi.
İnsani Kriz ve Sözde Eylem Çağrıları
Albares, “Gazze’deki çocukların ve bebeklerin ölüm tehdidi altında olduğu bir ortamda işler normal şekilde devam edemez” diyerek, acil çözüm çağrısında bulundu. Ayrıca, “Artık söz söyleme değil, gerçek adımlar atmanın zamanı geldi” ifadesiyle eylem çağrısı yaptı.
Yeni Ülkelerin Filistin’i Tanıması
İspanya’nın, bir yıl önce başlattığı Filistin devletinin tanınmasına yönelik girişimlerin yeni bir aşamaya geçtiğini belirten Albares, “Çok yakında yaklaşık 10 ülke daha tanınma kararı alacak”. Albares, bu gelişmeyle birlikte Avrupa Birliği içinde çoğunluğun Filistin’le ilgili yeni politika doğrultusunda şekilleneceğini ekledi.
Çocuklar ve İnsan Hakları Üzerine Düşünceler
İrlanda Dışişleri Bakanı Simon Harris ise, “Eğer AB, şimdiden harekete geçmez ve İsrail’e karşı yaptırım uygulamazsa, ne zaman uygulayacak?” diyerek, çocukların açlıktan ölmekte olduğunu ve uluslararası raporların bu acı durumu gözler önüne serdiğini açıkladı. Harris, ayrıca, Netanyahu hükümetinin sivillerin öldürülmesini durdurması ve rehinelerin serbest bırakılması adına acil adımlar atılması gerektiğinin altını çizdi.
Toplantı sırasında, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal eden ABD kararlarını da eleştiren Harris, Fransa ve Suudi Arabistan başta olmak üzere birçok ülkenin iki devletli çözüm yönündeki hazırlıklarını ve bu kapsamda BM’de alınan kararların önemine vurgu yaptı.
