Hava sıcaklığı ve nem oranlarının yoğun olduğu ortamda vantilatör kullanımıyla ilgili yapılan araştırma, Sydney Üniversitesi’nden uzmanlar tarafından gerçekleştirildi. Çalışma kapsamında 20 katılımcı, 39.2°C sıcaklık ve %49 nem içeren bir iklim odasında toplam dört ayrı deneye tabi tutuldu. Her deneye katılım öncesinde ve sırasında hidrasyon seviyeleri değiştirildi; iki deneyde katılımcılar iyi hidratlı, diğer iki deneyde ise dehidrate olmuş durumdaydı. Katılımcıların sıvı tüketim alışkanlıkları, deneye başlamadan 24 saat önce kontrol edildi ve deney sırasında içmelerine izin verildi. Dehidrasyonun etkilerini anlamak amacıyla, vantilatör açık ve kapalı ortamlar da karşılaştırıldı.
Research published in the Emergency Medicine journal aimed to explore how fan usage influences body temperature, heart rate, sweating, and comfort levels under hot and humid conditions. The findings indicated that, especially when dehydrated, using a fan could increase the cardiac load, potentially leading to heart attacks. Ayrıca, vantilatör kullanımının ter kaybını yaklaşık %60 oranında artırdığı ve vücudun susuz kalması durumunda bu durumun zararlı olabileceği açıklandı.
Ne zaman tehlikeli hale gelir?
Araştırma ekibinin lideri Connor Graham, “Aşırı sıcaklarda ölümlerin çoğu elektrikli klima olmamasıyla ilgilidir, ancak insanlar genellikle vantilatörleri kullanmaktadır” diyerek dikkat çekti. 39-40°C sıcaklıklarda vantilatör kullanımı, ısı ve kalp üzerindeki stresi azaltabilir, fakat sıcaklık 40°C’yi aştığında vantilatörleri kapatmak daha güvenlidir çünkü vücut, kendini serinletmek için terlemeyi artırabilir.
- 39-40°C’ye kadar: Vantilatör kullanımı, ısı stresini ve kalp yükünü hafifletebilir.
- 40°C’yi aşarsa: Hava daha hızlı ısınmaya neden olur ve vantilatörler zararlı olabilir.
Uzmanların önerileri
Sağlıklı kişiler ve 40 yaş altındaki yetişkinler için vantilatörlerin; 39°C’nin altında kullanılmasına, yaşlılar ve 65 yaş üzerindekiler için ise bu sınırın 38°C olması gerektiği belirtiliyor. Özellikle mesane kontrol problemi bulunan ve oksibutinin gibi antikolinerjik ilaçlar kullanan yaşlılar için sıcaklık 37°C’nin üzerine çıktığında vantilatör kullanmaları önerilir.
Sıcak Çarpması ve Isı Tükenmesi
Doktor Paul Coleman, sıcak havalarda yaşlılar ve ciddi sağlık sorunları olan bireylerin özellikle dikkatli olması gerektiğine vurgu yaptı. Vücudun kendini soğutma yeteneğini kaybettiği ve iç sıcaklığın hızla 40°C’yi aştığı durumlar “sıcak çarpması” olarak tanımlanır. Bu durumda, kalp kanı cildin yüzeyine pompalayarak soğumaya çalışır, ancak artan sıcaklıklar iç organlara zarar vererek geri dönüşü olmayan hasarlara veya organ yetmezliğine yol açabilir.
Sıcak Tükenmesi Belirtileri
- Yorgunluk ve halsizlik
- Yüksek vücut sıcaklığı
- Aşırı terleme
- Susuzluk, neden olduğu halsizlik
- Hızlı nefes ve kalp atışları
- Baş ağrısı, mide bulantısı, kusma
- Nemli, solgun veya kızarmış cilt, kaslarda kramplar
Bu belirtiler, çocuklarda ve yetişkinlerde benzer olsa da, çocukların ayrıca sinirli davranışlar gösterebildiği unutulmamalıdır. Belirtiler 30 dakika içinde düzelmezse veya kötüleşirse, bu sıcak çarpması ihtimaline karşı hemen acil yardım alınmalıdır. Bu, yaşamı tehdit eden bir durum olup, derhal sağlık kuruluşlarına başvurulmalıdır.
