Resmi adı NWA-16788 olan devasa göktaşı, şimdiye kadar keşfedilen en büyük bağımsız Mars kayası olarak bilim dünyasının ilgisini çekiyor. 2021 yılında Mali’de bulunan ve o zamanki en büyük Mars göktaşı unvanını taşıyan Taoudenni 002’nin 14,51 kilogramlık rekorunu geride bırakan bu yeni keşif, taşın yaklaşık %70 daha büyük olduğunu gösteriyor.
Kasım 2023’te Nijer’in Agadez bölgesinde, seyrek nüfuslu ve fosil zengini çöllerde bir meteor avcısı tarafından fark edilen bu göktaşı, kısa sürede bilimsel incelemeye alındı. Küçük bir örneği Şanghay Astronomi Müzesi’ne gönderilen taşın, uzmanlar tarafından Mars kökenli olduğu doğrulandı.
Henüz Yeryüzüne Düşmüş Olabilir
Sotheby’s’in açıklamasına göre, göktaşı, Dünya yüzeyinde geçirdiği zaman boyunca çok az hava koşuluna maruz kalmış durumda. Bu da onun, yakın zamanda Dünya’ya düşmüş olabileceğine işaret ediyor. Bu durum, taşın yeni düşmüş olma ihtimalini güçlendiriyor ve bilim insanlarının ilgisini artırıyor.
Bilimsel Analizler ve Kökeni Hakkında
Uzmanlar tarafından yapılan detaylı analizler, taşın yüksek oranda maskelynit isimli cam benzeri mineral içerdiğini gösteriyor. Ayrıca, bazı bölgelerinde çarpma şoku nedeniyle erime izleri tespit edildi. Bu özellikler, göktaşının Mars’ta gerçekleşen büyük bir asteroid çarpması sonucunda uzaya fırlatıldığını düşündürüyor.
Açıklamada şu ifadelere yer veriliyor: “Bu göktaşı, Mars magmasının yavaş soğumasıyla oluşmuş olup, esas olarak piroksen, maskelynit ve olivin minerallerinden oluşan büyük taneli bir yapıya sahiptir.”
Bilim ve Koleksiyon Arasındaki Tartışma
Ancak, bu kadar değerli ve nadir bir örneğin satılması, bazı bilim insanlarını rahatsız etmeye başladı. Edinburgh Üniversitesi’nden paleontolog Steve Brusatte, CNN’e yaptığı açıklamada, “Bir oligarkın koleksiyonunda kaybolması büyük bir kayıp olur. Bu taşın müzelerde sergilenmesi, bilimsel araştırmalara açık olması ve halka sunulması en doğru yaklaşımdır,” dedi.
Öte yandan Leicester Üniversitesi’nden gezegen bilimci Julia Cartwright, daha ılımlı bir görüş dile getirerek, “Bilimsel ilgi devam edecektir. Yeni sahibi, bu alanı merak edip daha çok şey öğrenebilir,” şeklinde konuştu.
Açık Artırma Heyecanı 16 Temmuz’da Başlıyor
Bu paha biçilmez Mars taşı, 16 Temmuz’da gerçekleştirilecek açık artırmayla satışa sunulacak. Göktaşının kimin mülkiyetine geçeceği ve onunla ne yapılacağı ise bilim ve koleksiyoner dünyasının yakından takip ettiği konular arasında yer alıyor.
