ABD’nin Dış Yardımlarını Kestiğinin Küresel Sağlık Üzerindeki Potansiyel Yıkıcı Sonuçları
Son zamanlarda Lancet dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, ABD’nin dış yardım programlarını ani ve büyük ölçüde kesmesinin, dünya genelinde yaklaşık 14 milyon insanın yaşamını kaybetmesine neden olabileceğine dair ciddi endişeleri gündeme getirdi. Bu ölümlerin önemli bir kısmını küçük çocuklar oluşturmaktadır ve bu rakamlar, insani krizlerin boyutunu gözler önüne sermektedir.
ABD’nin Uluslararası Yardım Politikalarındaki Değişiklikler ve Yeni Yönetimin Yaklaşımları
ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID), özellikle Başkan Donald Trump’ın görev süresi öncesinde küresel insani yardım bütçelerinin %40’ına yakın paya sahipti. Ancak, Trump yönetimi, bütçeden tasarruf sağlamak amacıyla Hükümet Verimlilik Departmanı (DOGE) isimli yeni bir kurum kurdu ve bu kurumun başına ünlü girişimci Elon Musk’ı atadı. Musk, kamuoyunda yaptığı açıklamalarda, USAID gibi kuruluşların bütçesini boşa harcadığını iddia ederek, ajansı ‘odun kırma makinesi’ benzetmesiyle eleştirdi ve bu kurumların işlevsizliğine vurgu yaptı.
Yapılan Araştırmalar ve Beklenen Etkiler
Barselona Küresel Sağlık Enstitüsü (ISGlobal) tarafından hazırlanan raporlar, ABD bütçe kesintilerinin, özellikle savunmasız nüfuslar için sağlık alanında son 20 yılda kaydedilen ilerlemeleri durdurabileceği veya geri çevirebileceği endişelerini dile getirmektedir. Araştırmacılar, düşük ve orta gelirli ülkelerdeki krizlerin, küresel bir salgın veya büyük çaplı silahlı çatışma ile karşılaştırılabilecek düzeyde olabileceği uyarısında bulunmaktadır.
USAID Bütçelerinin Gelişmekte Olan Ülkelerdeki Etkisi ve 91 Milyon Hayatın Kurtarılması
Yapılan detaylı analizler, 2001-2021 yılları arasında 133 ülkeden alınan veriler ışığında, USAID’in küresel çapta 91 milyon ölüme engel olduğunu göstermektedir. Uzmanlar, ABD hükümetinin bu yılki %83’lük bütçe kesintisinin, önlenebilir ölümlerde ciddi artışlara yol açacağını ve 2030 yılına kadar 14 milyondan fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olabileceğini tahmin etmektedir. Bu ölümlerin yaklaşık 4,5 milyonunu beş yaş altı çocuklar oluşturmaktadır ve yılda yaklaşık 700 bin çocuğun yaşamını yitirebileceği öngörülmektedir.
Geçmişteki Kayıplar ve Karşılaştırmalar
Uzmanlar, bu ölümlerin büyüklüğüne dikkat çekmek amacıyla, I. Dünya Savaşı sırasında yaklaşık 10 milyon askerin hayatını kaybettiğine vurgu yapmaktadır. Ayrıca, USAID destekli programların, insani yardım alan bölgelerde ölüm oranını yüzde 15 oranında azalttığı ve özellikle beş yaş altı ölümlerinde yüzde 32’lik bir azalma sağladığı tespit edilmiştir.
Önlenebilir Hastalıkların Azalmasında USAID’in Rolü
HIV/AIDS, sıtma ve diğer tropikal hastalıklar gibi önlenebilir hastalıkların yol açtığı ölümleri azaltmada, USAID’in katkısı büyüktür. Yüksek destek alan ülkelerde bu hastalıklardan kaynaklanan ölümler, fonların yetersiz olduğu ülkelere kıyasla yüzde 65 oranında daha azdır. Bu veriler, dış yardımın küresel sağlıkta kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Diğer Ülkelerin ve Uzmanların Tepkisi
ABD dışında Almanya, İngiltere ve Fransa gibi ülkeler de, ABD’deki bütçe kesintilerinin ardından kendi uluslararası yardım politikalarında kısıtlamalara gitmişlerdir. Uzmanlar, bu gelişmenin, küresel insani krizi daha da derinleştirebileceği ve uluslararası toplumun ortak çabalarını olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarılarda bulunmaktadır.
