Van Gölü’nün Ciddi Çekilme Sorunu ve Son Durum Analizi
Kuraklık nedeniyle dünyanın en büyük sodalı gölü olan Van Gölü’nde önemli ölçüde çekilmeler yaşanıyor. Son zamanlarda ortaya çıkan bu durum, göl kıyılarındaki doğal ve tarihi kalıntıların açığa çıkmasına neden oldu. Özellikle Erciş kıyılarında gözlemler yapılan bu değişiklikler, hem çevreciler hem de yerel halk tarafından merak konusu haline geldi.
Yaklaşık 17 yıl önce çekilen fotoğraflarla bugünkü durumun karşılaştırılması, yaşanan dramatik değişikliği net bir biçimde ortaya koyuyor. İlk çekilen fotoğraflarda iskelenin neredeyse tamamen sular altında olduğu görülürken, iki yıl öncesine ait karelerde iskelenin karaya çıktığı ve çevresine otların yetişmeye başladığı gözlemleniyor. Bu süreçte, göl ile karanın arasındaki mesafe hızla açılıyor ve değişimin boyutu herkes tarafından fark ediliyor.
Çekilmenin Kaydettiği Boyutlar ve Gelecekteki Riskler
Ferzende Coşar, yaptığı açıklamada, “Yaklaşık 17 yıl önce çektiğim fotoğrafla şu anki arasında büyük farklar var. Ancak son iki yılda yaşanan kuraklık ve sıcaklık artışı, gölün giderek küçülmesine neden oldu. Bu hızla devam edersek, önümüzdeki yıllarda daha ciddi manzaralarla karşılaşmamız kaçınılmazdır” ifadelerini kullandı.
Plaj olarak kullanılan alanlar kayıp
Göldeki bu dramatik çekilme, bölge halkının yaşamını ve ekonomik faaliyetlerini de olumsuz etkiliyor. Yıllar boyunca balıkçılık ve turizm faaliyetlerinin yoğun olduğu alanlar, göl seviyesinin düşmesiyle birlikte kullanılmaz hale geldi. Coşar, “İlk zamanlar burada balık tutan ve sahilinde vakit geçiren çok sayıda kişi vardı. Hatta sahile botlar bağlayan sahil koruma ekipleri bile bu alanı kullanıyordu. Artık ise göle olan uzaklık kilometrelerce arttı ve çöl gibi bir araziyle karşı karşıyayız” dedi.
İklim Değişikliğinin Göl Üzerindeki Etkileri
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Akkuş, son yıllarda görülen kuraklık ve artan sıcaklıkların göl seviyesini hızla aşağı çektiğine dikkat çekti. Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü’nün yüzey alanının yaklaşık 3 bin 712 km² olduğunu hatırlatan Dr. Akkuş, göldeki su kaybının başlıca sebebinin buharlaşma olduğunu söyledi.
Kontrolsüz su girişlerinin olmadığı gölde, su sadece kar ve yağmur sularıyla besleniyor ve buharlaşma ise ana çıkış yolu olarak öne çıkıyor. Geçen kış mevsimi, mevsim normallerinin altında kalan yağışlarla devam etti. Yağışların %60 oranında azalması, gölün hızla küçülmesine sebep oldu. Ayrıca, artan sıcaklıklar ve buharlaşmanın da etkisiyle göl seviyesinde ciddi bir azalma görülüyor.
Dr. Akkuş, “Her damla suyun göle girmesiyle birlikte, gölden birkaç kat daha fazla suyu buharlaştırıyoruz. Bu nedenle, geçmişte suyla kaplı olan alanlar şu anda tamamen karaya dönüşmüş durumda. Özellikle göl kenarındaki iskelener, birkaç yıl öncesine kadar tamamen su içindeydi, şimdi ise karayla birkaç kilometre mesafede kaldı. Bu durum, Van Gölü’ndeki çekilmenin boyutlarını gözler önüne seriyor” diyerek, yaşananların ciddiyetine vurgu yaptı.
