Bolu’da bir bireyde deli dana hastalığının saptanması, toplumda hastalığın ne olduğu ve nasıl bulaştığı konusunda merak uyandırdı. Bu hastalık, anormal prion proteinlerinin beyinde birikmesi sonucu ortaya çıkar ve sinir sistemi üzerinde ciddi hasarlar oluşturur. Hastalık, duruş bozuklukları, hareket sorunları ve duyu kayıplarına yol açar. Beynin parçalanmasıyla oluşan bu durum, genellikle ölümle sonuçlanır ve insana bulaşma riski taşır. Peki, deli dana hastalığı tam olarak nedir ve nasıl anlaşılır? İşte detaylar.
Deliyi Düşündüren Belirtiler ve Tanı Yöntemleri
Hastalığın teşhisinde belirtiler yavaş yavaş ortaya çıkar ve genellikle haftalar veya aylar içinde ilerler. Unutkanlık, konuşma bozuklukları, yazma güçlükleri ve kişinin kendisini veya çevresindekileri tanımada yaşanan sorunlar ilk belirtiler arasında yer alır. Bu belirtiler, ileri evrede ciddi kasılmalar, denge sorunları ve görme bozukluklarına dönüşebilir. Zamanla hastalık, beyin fonksiyonlarının ciddi şekilde bozulmasıyla sonuçlanır; hastalar genellikle 3 ila 12 ay arasında vefat eder. Kesin tanı, kan testleriyle hastaya ait prionlara karşı gelişen bağışıklık yanıtının tespitiyle konur, ancak bu testler Türkiye’de yaygın olarak kullanılmamaktadır. Bu durumda, tanı genellikle başka nörolojik hastalıklarla karıştırılır ve hastalık zamanında tedavi edilmezse ölüm kaçınılmaz olur.
Hastalık İnsanlara Nasıl Geçer ve Korunma Yolları
İnsanlarda görülen eski ismiyle Jospeh Creutzfeldt Hastalığı (JCH), genellikle enfekte olmuş hayvan etinin tüketilmesiyle insana bulaşır. Ayrıca sağlık çalışanlarının hastalara ait kan veya organlarla temas etmesi de bulaşma yolu olabilir. Nadiren, ailesel olarak da kalıtsal geçiş görülebilir. Bu nedenle, özellikle hayvansal ürünlerin satın alınması ve tüketiminde dikkatli olunmalı, bilhassa şüpheli veya yüksek risk taşıyan etler tüketilmemelidir. Hasta hayvanların etleri imha edilmelidir ve beslenme sırasında hijyen standartlarına uyulmalıdır.
Korunma ve Tedavi Seçenekleri
Günümüzde deliyi dana hastalığına karşı kesin bir tedavi bulunmamaktadır. Bu nedenle, hastalık önlenmeye odaklıdır. Hasta olduğu bilinen hayvanların etleri kesinlikle tüketilmemeli ve imha edilmelidir. Sağlık personeli, hasta insanlara ait kan ve organlarla temasta ekstra dikkatli olmalı, sterilizasyon yöntemleri uygulanmalıdır. Buhar sterilizasyon ve çamaşır suyu (sodyum hipoklorit) kullanımı, mikropların yok edilmesinde en etkili yöntemler arasındadır. Tıbbi aletlerin dezenfeksiyonu sırasında bu dikkatler göz önüne alınmalıdır ve hastalık riski taşıyan durumlarda önleyici tedbirler alınmalıdır.
