Google ve Amazon gibi büyük teknoloji devlerinin, İsrail’in talebi üzerine veri paylaşımını gizlice yönetmek adına geliştirdiği özel bir iletişim mekanizması ortaya çıktı. Belgeler ve İsrail yetkililerinin açıklamaları, bu sistemin yabancı mahkemelerden gelen veri taleplerini gizlice İsrail’e iletmek amacıyla kurulduğunu gösteriyor. Bu sürecin, özellikle uluslararası hukuki ve gizlilik açılarıyla ilgili ciddi endişeleri beraberinde getirdiği uzmanlar tarafından vurgulanıyor.
İddialara göre, şirketler yabancı kurumların taleplerini doğrudan duruma göre açıklamadan, küçük mezopotamya ödemeleri aracılığıyla gizlice iletiyor. Bu ödemelerin miktarı, talepte bulunan ülkenin telefon koduna göre belirleniyor ve örneğin ABD (+1) için 1.000 şekel, İtalya (+39) için ise 3.900 şekel gibi tutarlar ödeniyor. Eğer şirketler, hangi ülkeye veri aktarıldığını bile tespit edemezse, 100.000 şekel (yaklaşık 30.000 dolar) tutarında bir geri bildirim ödemesi yapma zorunluluğu getiriliyor. Bu mekanizmanın yasal komplikasyonlara yol açabileceği ve mahkeme emirlerini gizlice ihlal edebileceği uzmanlar tarafından dile getiriliyor.
İsrail’in Katsaki ve Veri Erişim Konusundaki Koşulları
Belgeler, Google ve Amazon’un kabul ettiği bu gizli sistemi ve beraberindeki diğer talepleri ortaya koyuyor. “Nimbus Projesi” kapsamında; şirketler İsrail devlet kurumlarının, güvenlik servislerinin ve ordunun bulut hizmetlerini nasıl kullandıklarına müdahale edilmesine, hizmet erişimini askıya almaya veya kısıtlamalara gitmeye izin verilmediği belirtiliyor. Ayrıca, insan hakları ihlalleri gerekçe gösterilerek hizmetleri durdurma veya kısıtlama hakkı ise tamamen kısıtlanmış durumda. Bu, özellikle geçtiğimiz ay İsrail ordusunun teknolojik gözetim sistemlerinin kullanımıyla gündeme gelen olayları hatırlatıyor.
Microsoft’un, filtranın kullanılmasına engel olmak adına durdurduğu telefon izleme sistemine karşılık, Google ve Amazon’un benzer adımlar atmasının yasaklandığı ortaya konuyor. Buna göre, şirketler İsrail’in güvenliği ve istikrarı adına bu düzenlemeleri kabul etmek zorunda kalıyorlar.
Gizlilik ve Yasal Argümanlar
Google ve Amazon, Guardian’a verdikleri yanıtlarda, iddiaları kesin bir dille reddettiler. Google sözcüsü, “ABD yasalarına veya diğer ülkelerin hukuk düzenlerine aykırı davranmadık ve bu iddialar yanlış”, ifadelerini kullandı. Amazon ise, “Yasal taleplerle ilgili sıkı ve küresel çapta uyguladığımız süreçleri gizlilik ilkeleriyle uyumlu tutuyoruz ve bu süreçleri değiştirmiyoruz” dedi. İsrail Maliye Bakanlığı ise, haberlerde dile getirilen iddiaları “asılsız” olarak nitelendirerek, “Şirketler İsrail’in stratejik çıkarlarını koruyan katı sözleşme şartlarına uyuyorlar” açıklamasını yaptı.
Proje Nimbus ve Veri Güvenliği Endişeleri
Birçok uzman, bu gizli mekanizmanın uluslararası hukuka uygunluğu ve gizlilik ilkeleriyle çatışma ihtimaline dikkat çekiyor. İsrail hükümetinin, tüm kamu kurumları ve askeri verilerini Google Cloud ve Amazon Web Services teknolojileriyle bütünleştirmeye yönelik stratejik bir girişimi olan Nimbus Projesi, özellikle ABD ve Avrupa’daki yeni yasal düzenlemelerin İsrail verilerine doğrudan erişimi kolaylaştırdığı endişesini doğuruyor. İnsan hakları örgütleri, bu projenin Gazze ve Batı Şeria gibi bölgelerde kullanılan gözetim teknolojilerinin yaygınlaşmasına zemin hazırlayabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca, çalışanların ve sivil toplumun tepkisi de bu anlaşmaya karşı çıkıyor ve geçen yıl “Drop Project Nimbus” sloganıyla çeşitli protestolar düzenlenmişti.
