Aralık ayı yaklaşırken, milyonlarca çalışan ve emekli için önemli olan zam tartışmaları yeniden gündeme geldi. Enflasyon oranları, ekonomik göstergeler ve bütçe planlamaları bir araya gelince, yeni yıl için beklenen zam oranları da netleşmeye başladı. Hükümetin 2026 yılı bütçe teklifi Meclis’e sunulurken, özellikle varılan öngörüler ve verilerin zam ile ilişkisi büyük bir dikkatle inceleniyor.
Her yıl Aralık ayında toplanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu, ülke genelinde milyonların yaşam kalitesini yakından ilgilendiren yeni ücreti belirliyor. Komisyon, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşarak, çeşitli görüşmeler ve müzakereler sonucunda ortak bir karara varıyor. Bu karar, genellikle toplam ekonomik şartlar ve enflasyon oranlarına göre şekilleniyor ve hükümet dengeleyici rol üstleniyor.
Enflasyon ve Zam Olasılıkları
Geçmiş yıllardaki veriler karşılaştırıldığında, zamlarda enflasyon oranlarının temel belirleyici olduğu görülüyor. Uzmanlar, yeni yılda yapılacak güncellemelerin enflasyona paralel veya birkaç puan üzerinde olmasını bekliyor. Orta Vadeli Programda 2025 sonunda öngörülen %28,5 enflasyon oranı, yeni ücret hesaplamalarında referans alınan temel ölçüt olarak kabul ediliyor.
Bütçe Kaynakları ve Vergi Muafiyeti
Bütçe taslağında yer alan önemli detaylardan biri de vergi istisnalarıyla ilgili. Hâlihazırda, asgari ücretten gelir ve damga vergisi alınmıyor; ayrıca maaşların belli bir kısmı vergiden muaf tutuluyor. Bu uygulamalar, sürekli olarak bütçeden önemli bir pay ayırmayı gerektiriyor ve gelecekte bu tutarın artış eğilimi içinde olduğu öngörülüyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a göre, 2026 yılı için bu vergi muafiyeti sayesinde çalışanlara sağlanan toplam katkı yaklaşık 1 trilyon 92 milyar lira seviyesine ulaşabilir. Bu rakam, önceki yılki yaklaşık 853 milyar liralık kayda göre %28 oranında bir artış anlamına geliyor.
Zam ve Enflasyon Bağlantısı
Vergi muafiyetindeki yükseliş, doğrudan asgari ücret artışını yansıttığı için, enflasyon beklentilerine yakın bir göstergedir. Uzmanlar, %28,5’lik enflasyon hedefi ve mevcut ekonomik göstergeler ışığında, zammın bu oran civarında olabileceği tahminlerini dile getiriyor. Ancak, henüz kesin bir zam oranı belirlenmiş değildir ve komisyon toplantılarında nihai karar açıklanacaktır.
Geçmiş örneklere bakıldığında, bütçe kalemlerindeki artışların ve vergi desteklerinin, zam oranlarıyla paralel olduğu görülüyor. Örneğin, 2024’ten 2025’e geçerken, vergi destek kalemi %25 artırılmasına karşılık zam oranı %30 olarak belirlenmişti. Bu ilişkiler, zaman zaman zamların bütçeye göre biraz gerisinde kaldığını veya ileride farklılıklar gösterebileceğini gösteriyor.
