Ay’a Yumuşak İniş Denemesi ve Yaşanan Kazalar
5 Haziran tarihinde, Ay yüzeyine ulaşmayı amaçlayan Resilience adlı uzay aracı, Ay’ın Dünya’ya bakan bölgesindeki Mare Frigoris (Soğuk Denizi) bölgesine gerçekleştirilen iniş sırasında sert bir çarpmayla karşılaştı. Bu olay, ispace’in Ay’a yaptığı ikinci iniş denemesinin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden oldu. Şirket, Nisan 2023’te gerçekleştirdiği Hakuto-R adlı iniş aracını da benzer nedenlerle kaybetmişti.
İniş Sistemleri ve Lazer Ölçüm Sisteminde Olası Nedenler
Şirket, iniş sırasında yaşanan sorunun nedenlerini belirlemek amacıyla dört olası sebep üzerinde duruyor:
- Ay yüzeyinin yansıtıcılığı, beklenenden farklı olabilir.
- Lazerin yüzeye olan açısının, yansıma ve ölçüm performansını olumsuz etkilediği düşünülüyor.
- Lazer gücünün beklenenden düşük olması nedeniyle sensörlerin yeterli veri toplayamadığı tahmin ediliyor.
- Uzay radyasyonu gibi çevresel faktörlerin, lazerli ölçüm sisteminin performansını bozduğu olasılığı üzerinde duruluyor.
Bu olasılıkların hepsi, kazanın muhtemel nedenleri olarak değerlendirilmekte ve detaylı incelemeler devam etmektedir.
NASA’nın Gözlemleri ve Ay Yüzeyinde Tespit Edilen İzler
NASA’nın Ay yörüngesindeki gözlem uydusu Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO), kazadan yaklaşık iki hafta sonra iniş alanını detaylı şekilde görüntüledi. Elde edilen görüntülerde, Ay yüzeyinde koyu renkli bir iz ve bu izle ilişkilendirilen bir “toz halosu” görüldü. Bu izlerin, iniş sırasında oluşan ve Ay yüzeyinde yükselen regolit (ay toprağı) partiküllerinden kaynaklandığı düşünülüyor.
İspace’in Gelecek Planları ve Gelişmiş İniş Teknolojileri
Yaşanan başarısızlığın ardından, ispace şirketi yeni önlemler alacağını ve iniş teknolojilerini güçlendirmeyi taahhüt etti. Özellikle, iniş sensörleri ve lazer sistemlerinin test süreçlerini daha kapsamlı hale getirmeyi planlıyor. Ayrıca, önümüzdeki Mission 3 ve Mission 4 görevlerinde kullanılacak Apex 1.0 iniş aracı, çok daha gelişmiş özelliklere sahip olacak ve hem lazerli sistemleri hem de görüntüleme tabanlı iniş teknolojilerini içerecek. Bu sayede, daha güvenli ve hassas inişler hedefleniyor.
Görev Takvimi ve İleriye Dönük Planlar
Resilience, 15 Ocak 2025’te SpaceX’in Falcon 9 roketiyle fırlatılmıştı. Aynı uçuşta, Teksas merkezli Firefly Aerospace’in “Blue Ghost” adlı yeni ay iniş aracı da yer aldı ve 2 Mart’ta başarılı bir şekilde Ay yüzeyine iniş yaptı. Blue Ghost, 16 Mart’a kadar planlanan görevleri başarıyla yerine getirerek, şirketin Ay yüzeyinde gerçekleştirdiği ilk önemli başarı olarak kayıtlara geçti.
