Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, önemli bir çalışma ziyareti kapsamında Suriye’nin başkenti Şam’a gitti. Ziyaret, Türkiye ve Suriye arasındaki ilişkilerde kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
Türk Heyeti Şam’da Ağırlandı
Şam Uluslararası Havalimanı’nda, Bakan Fidan, Bakan Güler ve MİT Başkanı Kalın’ı, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Savunma Bakanı Murhef Ebu Kasra ve Genel İstihbarat Başkanı Hüseyin El Seleme karşıladı. Karşılama töreninin ardından Türk heyeti, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Dışişleri Bakanı Şeybani, Savunma Bakanı Kasra ve Genel İstihbarat Başkanı Seleme ile bir araya gelerek çeşitli görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerde Ele Alınan Konular
Görüşmelerde, iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi, bölgesel güvenlik sorunları ve Suriye’deki son durum değerlendirildi. Taraflar, terörle mücadele, sınır güvenliği ve mülteci sorunları gibi konularda işbirliğini artırma konusunda mutabık kaldı.
Fidan’ın Basın Toplantısındaki Açıklamaları
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Şam’daki temaslarının ardından Suriyeli mevkidaşı Şeybani ile ortak basın toplantısı düzenledi. Fidan, toplantıda yaptığı açıklamada, Suriye’de “SDG” adını kullanan terör örgütü PKK/YPG’nin Şam yönetimiyle entegrasyon görüşmelerinde yeterli ilerleme kaydedilmediğini belirtti.
“SDG’nin Entegrasyonu Önemli” Vurgusu
Fidan, “SDG’nin belli faaliyetlerini İsrail ile koordinasyon içerisinde götürüyor olması gerçeği, aslında Şam ile yürütülen görüşmelerde de şu anda büyük bir engel teşkil etmekte.” şeklinde konuştu. Ayrıca, Suriye’nin istikrarının Türkiye’nin istikrarı anlamına geldiğini ve bu konunun Türkiye için son derece önemli olduğunu vurguladı.
Sezar Yasası’nın Kaldırılmasına Teşekkür
Son bir yılda kaydedilen önemli ilerlemelere dikkat çeken Fidan, ABD Senatosu’nun Suriye’ye yaptırımlar getiren Sezar Yasası’nı yürürlükten kaldırmasının, ülkeye yatırımların gelmesi açısından büyük bir avantaj olduğunu ifade etti. Bu konuda başta ABD Başkanı Donald Trump olmak üzere Washington yönetimine teşekkür etti. Fidan, “Sezar Yasası’nın kaldırılması bölge istikrarına yapılacak büyük bir katkı. Ben Suriye’deki kardeşlerimizin de bu fırsatı en iyi şekilde değerlendireceklerini düşünüyorum.” dedi.
Ziyaretin Önemi ve Anlamı
Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’ya ev sahipliği için teşekkür eden Fidan, Suriye özgürleştirildikten sonra ziyarette bulunan ilk dışişleri bakanının kendisi olduğunu hatırlattı. Fidan, tam bugün, bir sene önce ziyarette bulunduğunu anımsatarak, ülkenin özgürleşmesinin 1. yılında da yine Suriye’de bulunmanın gururunu yaşadığını dile getirdi.
Bölgesel İşbirliği ve Beklentiler
Bakan Fidan, Ankara’nın Suriye ile İsrail arasındaki müzakerelerin sonuca ulaşmasını beklediğini ve bunun Suriye ve bölgenin istikrarı hususunda önemini vurgulayarak, İsrail’in “bölgede yayılmacı” politikalar izlemek yerine, bölge ülkeleriyle karşılıklı rızaya dayanan bir anlaşma ve anlayış birliğinde olmasının bölgenin istikrarı ve küresel güvenliğe katkı yapacak bir husus olduğuna değindi.
Türkiye’nin Suriye’ye Desteği
Fidan, Türkiye’nin Suriye’nin istikrarına verdiği önemin altını çizerek, bu konuda her türlü yardımı ve işbirliğini göstermeye hazır olduklarını belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da bu konuda özellikle hassas olduğunu aktardı.
Terörle Mücadele Vurgusu
Terör örgütü DEAŞ ile mücadelenin önemine de değinen Fidan, Suriye’nin bu konudaki çabalarını takdir etti ve bu çabaların daha da ilerletilmesi için neler yapılabileceğinin ele alındığını söyledi.
Ekonomik ve Ticari İşbirliği
Fidan, Şeybani ile bölgesel, ekonomik ve ticari işbirliği açısından büyük fırsatlar olduğunu ele aldıklarını bildirdi. Başta ticaret, mültecilerin onurlu ve gönüllü şekilde geri dönüşü, lojistik, enerji gibi konuların görüşüldüğünü aktardı.
Miami’deki Dörtlü Toplantı Hakkında Bilgi
Fidan, konuşmasının ardından basın mensuplarının sorularını cevapladı. ABD, Mısır ve Katarlı yetkililerin katılımıyla 19 Aralık’ta ABD’nin Miami kentinde düzenlenen “Gazze” konulu toplantıda Şarm el-Şeyh Barış Zirvesi’nden beri sürecin nasıl geliştiğini, ne türden engellerle karşılaşıldığını ve bu krizlere ne gibi çözümler getirip getirilemediğini ele aldıklarını belirtti.
Gazze’nin Yeniden İmarı
Fidan, ABD tarafının, toplantıda Gazze’nin yeniden imarı konusundaki ön proje çalışmalarını sunduğunu ve bu çalışmalara ilişkin fikirlerini dile getirdiklerini kaydetti. Gazze’de yönetimin Filistinlilerden oluşan bir yapıya devredilmesinin öncelikli olduğunu vurguladı.
Fidan ve Şeybani’nin Kasyun Dağı Ziyareti
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Fidan, çalışma ziyareti kapsamında bir araya geldiği Şeybani’yle Kasyun Dağı’na giderek Şam manzarasını izledi.
Kasyun Dağı’nın Önemi
Başkent Şam’ın merkezinde kentin büyük bölümüne hakim bir yükselti olan Kasyun Dağı, Suriye’de 2011 yılında başlayan iç savaşta büyük önem kazanmıştı.
Türkiye-Suriye İlişkilerinde Son Bir Yıl
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, görüşmelerde, 8 Aralık’ta Esad rejiminin devrilmesinin birinci yıl dönümünü takip eden süreçte Türkiye-Suriye ilişkilerinin siyasi, ekonomik ve güvenlik boyutlarıyla son bir yıllık seyrinin kapsamlı şekilde değerlendirilmesi öngörülmüştü.
10 Mart Mutabakatı’nın Uygulanması
Ziyaret kapsamında ayrıca, Türkiye’nin ulusal güvenlik öncelikleri açısından kritik öneme sahip olan 10 Mart Mutabakatı’nın uygulanma sürecinin gidişatının ele alınmasının gündemde olduğu kaydedilmişti.
Güvenlik Riskleri ve İstikrarsızlık
Görüşmelerde, İsrail’in saldırgan tutumu nedeniyle Suriye’nin güneyinde ortaya çıkan güvenlik risklerinin de gündeme geleceği ve bölgedeki istikrarsızlığın Türkiye ve Suriye’ye olası yansımalarının kapsamlı şekilde değerlendirileceği ifade edilmişti.
3+3 Formatında Karşılıklı Temaslar
Esad rejiminin devrilmesinin ardından geçen bir yıllık süreçte, Türkiye-Suriye ilişkilerinde güvenlik ve ekonomi başta olmak üzere birçok alanda ivme yakalandı. Bu süreçte ikili ve bölgesel düzeyde tarihi iş birliği fırsatları ortaya çıktı.
Türkiye’nin İşbirliği Çabaları
Türkiye, yaklaşık 15 yıl süren Suriye ihtilafının yaralarının sarılmasına destek verirken, aynı zamanda yeni iş birliği imkanlarının iki ülkenin menfaatleri doğrultusunda Suriye’nin istikrar ve güvenliğine katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi için çaba gösteriyor.
Üst Düzey Ziyaretler Hız Kazandı
Bu çerçevede Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Esad rejiminin devrilmesinin ardından ilk ziyaretini 22 Aralık 2024’te Suriye’ye gerçekleştirdi. Sonraki dönemde ise iki ülke arasındaki olumlu atmosferin doğal sonucu olarak üst düzey karşılıklı ziyaretler hız kesmeden devam etti.
Büyükelçi Yılmaz’ın Şam’a Gidişi
Türkiye’nin Şam Büyükelçisi olarak atanan Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz, söz konusu ziyaret vesilesiyle Şam’a intikal etti.
Ankara ve Şam Hattında Yoğun Diplomasi
İki ülke arasında 3+3 formatında gerçekleştirilen görüşmeler de bu süreçte önemli bir yer tutuyor. Bu kapsamda Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, beraberindeki üst düzey heyetle 15 Ocak 2025’te Türkiye’yi ziyaret etti. Ziyaret sırasında Bakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Güler ve MİT Başkanı Kalın, Suriyeli muhataplarıyla bir araya geldi.
Güvenlik İşbirliği Toplantısı
Bu görüşmenin ardından Bakan Fidan, Bakan Güler ve MİT Başkanı Kalın, 13 Mart 2025’te Suriye’ye bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi. İki ülke arasındaki güvenlik iş birliği ve güncel gelişmelerin ele alındığı bir diğer toplantı ise 12 Ekim 2025’te Ankara’da düzenlendi.
Türkiye ve Suriye arasındaki bu kritik ziyaret, iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi ve bölgesel istikrarın sağlanması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Taraflar, gelecekte de işbirliğini sürdürme ve ortak sorunlara çözüm arama konusunda kararlılıklarını yineledi.