ABD Başkanı Donald Trump’tan İsrail-İran Savaşında Ateşkes Açıklaması ve Gelişmeler

ABD Başkanı Donald Trump’tan İsrail-İran Savaşında Ateşkes Duyurusu

Geçtiğimiz gece, ABD Başkanı Donald Trump resmi sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İsrail ile İran arasında başlayan ve 13 Haziran’da İran’ın nükleer tesisleri, askeri altyapısı ve üst düzey komutanlarına yönelik gerçekleştirilen saldırıların ardından yaşanan çatışmalarda “ateşkesin sağlandığını” duyurdu. Ancak, bu açıklamanın ardından bile taraflar arasında suçlamalar ve karşılıklı misillemeler devam etti, savaşın sona erip ermeyeceği konusunda belirsizlik sürdü.

‘LÜTFEN İHLAL ETMEYİN’

İran’ın ABD’nin nükleer tesislerine yaptığı saldırıya misilleme olarak Katar ve Irak’taki ABD üslerine düzenlenen saldırılar, savaşın daha da büyüme riski taşıdığını gösterdi. Trump, Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda, “İsrail ve İran arasında tam ve kalıcı bir ateşkes sağlandı. 12 günlük savaş resmen sona eriyor. Bu süre boyunca taraflar barış ve saygı içerisinde kalmalı” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Trump savaşın uzaması halinde Ortadoğu’nun büyük bir yıkıma uğrayabileceğine dikkat çekerek, “Ateşkes devam ediyor, lütfen ihlal etmeyin” çağrısında bulundu.

KARŞILIKLI SUÇLAMALAR VE SAVAŞIN GÜNDEMLERİ

Trump’ın ateşkes açıklamasının ardından, taraflar arasında yeniden suçlamalar ve çatışmalar başladı. İsrail ordusu, İran’dan atılan bazı insansız hava araçlarının (drone) engellendiğini, ardından ise İran’ın yeni bir füze saldırısı dalgası başlattığını duyurdu. İran’ın attığı füzelerden biri, Berşeva’daki bir apartmana isabet etti ve 4 kişi hayatını kaybetti, 22 kişi ise yaralandı. İran’ın saldırılarına karşılık, Tahran ve çevresinde patlama sesleri duyulurken, İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İran’ın yeni saldırılarına rağmen, İsrail’in ateşkesi ihlal ettiğini iddia etti ve Tahran’daki hedeflere yoğun saldırılar emri verdi. İran ise, bu saldırıların ateşkes ilan edilmeden önce gerçekleştiğini savundu.

TRUMP’IN SİNERLİ AÇIKLAMALARI VE ABD-İsrailİLİ İLİŞKİLERİ

Trump, yaşanan gelişmeler karşısında oldukça öfkeli ve sinirliydi. Lahey’de gerçekleşen NATO zirvesine katılmadan önce gazetecilere yaptığı açıklamada, duruma ilişkin memnuniyetsizliğini dile getirdi. İran ve İsrail’in ateşkesi ihlal ettiğini belirterek, “İsrail bu sabah hiç hoş olmayan şekilde saldırıya geçti. İran’dan ise memnun değilim, ama İsrail’in bu saldırıları yapması beni oldukça rahatsız etti” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile telefon görüşmesi yaparak, “Saldırıyı durdur” talebinde bulundu ve ABD’nin müdahalesinin sınırlı kalacağını vurguladı. Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada, Trump’ın talebi üzerine saldırıların sınırlandırıldığı belirtildi.

İKİ TARAF DA KENDİLERİNİ ZAFER GÖRDÜ

Her iki taraf da, çatışmaların sonunda zafer kazandıklarını iddia etti. İsrail, 12 günlük askeri operasyon sonunda tüm savaş hedeflerine ulaştığını duyururken, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise, İran güçlerinin İsrail’e karşı üstünlük sağladığını ve Tel Aviv ile Hayfa’ya yönelik saldırıların devam ettiğini açıkladı.

NOBEL’E ADAY GÖSTERİLEN BİLİMİ

ABD’nin Georgia eyaleti Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Buddy Carter, uluslararası barış ve istikrarın sağlanmasına katkılarından dolayı, İran ile İsrail arasındaki çatışmaların sona erdirilmesine aracılık ettiği gerekçesiyle Donald Trump’ı Nobel Barış Ödülü adayları listesine önerdi.

ÇATIŞMA VE SAVAŞIN ÖNEMLİ GELİŞMELERİ

• 13 Haziran sabahı: İsrail, “Yükselen Aslan” operasyonu kapsamında 200’den fazla savaş uçağıyla İran’ın natanz, Fordo, Tahran ve Tebriz’deki nükleer tesisleri ve askeri noktalarını hedef alarak saldırdı. Ayrıca üst düzey İran askeri yetkilileri ve nükleer bilim insanları yaşamını yitirdi.
• İran’ın karşılığı: İran, ‘Gerçek Vaad 3’ operasyonu adıyla İsrail’e en az 100 füze fırlattı. Bu saldırılar sonucu, İran’ın çeşitli şehirlerinde ve askeri noktalarında yoğun çatışmalar yaşandı.
• 15 Haziran gecesi: İsrail, Tahran’da 80’den fazla hedefe hava saldırısı düzenledi. İran ise, Tel Aviv ve Hayfa şehirlerini hedef alan saldırılar gerçekleştirdi.
• 17 Haziran: İsrail, Tahran’daki devlet televizyonu binası ve Kirmanşah’ta bulunan Farabi Hastanesi’ni hedef aldı. Bu gelişmeler, çatışmaların şiddetini gösterdi.
• 19 Haziran: İran, İsrail’in Berşeva’daki Soroka Hastanesi’ne füze saldırısı düzenledi. Saldırıda herhangi bir can kaybı yaşanmadı, ancak hastane ve çevresinde ciddi hasar oluştu.
• 22 Haziran: ABD, İran’ın nükleer tesislerini hedef alan büyük çaplı hava ve deniz saldırıları gerçekleştirdi. B‑2 bombardıman uçakları ve Tomahawk seyir füzeleri ile yapılan saldırılar, İran’ın stratejik noktalarını vurdu.
• 23 Haziran: İran, Katar’daki El-Udeyd ABD üssüne “Zaferin Müjdecisi” adlı füze saldırısı düzenledi. Saldırıda 6 füze hedefe ulaştı, toplam 19 füzeden oluşan saldırıda can kaybı yaşanmadı.

Savaşın Son Durumu ve İnsan Kaybı

Savaş boyunca, İran’da 13’ü çocuk toplam 610’dan fazla kişi hayatını kaybetti, 4 bin 700’den fazla ise yaralandı. İsrail’de ise 28 kişi yaşamını yitirdi ve binin üzerinde kişi yaralandı. Bu çatışmaların bölge üzerinde yarattığı tahribat büyük boyutlara ulaştı ve uluslararası toplumda endişe ile takip ediliyor.